CDA: Geen nieuwe uitbreiding van Europa

De Europese Unie mag er nog twee nieuwe leden bijkrijgen, maar dan is maximum bereikt. Dat schrijft het CDA in een vandaag gepubliceerde notitie.

Premier Balkenende sprak vorig jaar mei met jongeren over de Europese Grondwet Foto Evelyne Jacq Europa, Nederland, Den Haag, 24-05-2005 Buiten bij de tweede Kamer Beantwoordt minister president J.P. Balkenende de vragen van middelbare scholieren, het merendeel van allochtone afkomst, over de EU, de Grondwet en het referendum. Jongeren, politiek, onderwijs, hoofddoek, allochtonen, allochtoon. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

'Verdere uitbreiding van de Europese Unie, na Bulgarije en Roemenië, is niet mogelijk', zegt een vandaag vandaag verschenen CDA-manifest, Verder met Europa.

Het document, waaraan veel vooraanstaande CDA'ers die met Europa te maken hebben meewerkten, roept op tot een 'open politieke discussie' over Europa, maar geldt tevens als een 'bouwsteen' voor het verkiezingsprogramma van het CDA bij de volgende Kamerverkiezingen. Het kan wel nog worden geamendeerd door partijafdelingen. Onder de ondertekenaars van het manifest zijn vice-voorzitter van de partij Lianne Dekker, europarlementariër Camiel Eurlings en andere kopstukken.

Medeopsteller Jan Jacob van Dijk, Europawoordvoerder in de Tweede Kamer, hoopt op 'stevige discussie'. 'Europa is geen doel op zich', stelt Verder met Europa. Is het CDA een eurosceptische partij geworden? 'Nee, eurorealistisch', meent Van Dijk. Naar zijn mening vormt het manifest eerder een vastlegging van de bestaande houding van het CDA tegenover Europa, in het bijzonder die in de maanden na het 'nee' in het referendum over de Europese Grondwet: meer nadruk op 'subsidiariteit' (wat nationaal geregeld kan worden niet naar Europa delegeren) en een veel kritischer houding tegenover uitbreiding van de Unie. Die laatste neiging trad eerder deze maand al aan het licht toen het CDA in de Tweede Kamer tegen uitbreiding van de Unie met Roemenië en Bulgarije stemde. Minister Bot, die vandaag het eerste exemplaar van het manifest in ontvangst neemt, toonde zich toen zeer teleurgesteld over het standpunt van zijn partijgenoten.

'Geen enkele uitbreiding kan een automatisme zijn', heet het nu in het document. In het manifest legt het CDA zich neer bij de uitbreiding met Roemenië en Bulgarije, maar constateert dat met die uitbreiding de EU zijn maximale absorptiecapaciteit heeft bereikt: ,,De Unie kan sowieso niet meer dan 27 landen hebben''. Het CDA wil niet dat na de volgende uitbreiding het principe van één eurocommisaris per land wordt vervangen door een roulatiestelsel, zoals is voorzien.

Hoewel, zegt Van Dijk, de onderhandelingen met Kroatië, Turkije en Macedonië over mogelijke toetreding mogen doorgaan, heeft het CDA een duidelijke voorkeur voor een 'partenariaat' met landen. De onderhandelingen met deze drie landen hebben 'geen haast', heet het in het manifest. Dat 'parteneriaat' zou ook nagestreefd kunnen worden met Europese landen die nog niet officieel als kandidaat-lidstaat zijn aangemerkt, zoals Albanië, Servië en andere Balkan-staten. Onder 'partenariaat' verstaat het CDA zeer nauwe samenwerking, zonder formeel lidmaatschap van de Unie. Daarna is het voor het CDA definitief afgelopen met de uitbreiding van de EU. Landen als de Oekraïne of Wit-Rusland komen alleen nog maar voor een actief 'nabuurschapsbeleid' in aanmerking.

Verder met Europa bevat een groot aantal bekende CDA-verlangens ten aanzien van Europa, zoals dat 'maatschappelijke organisaties en verbanden een erkende rol en taak hebben als vertegenwoordigers van de Europese burger', en een grotere nadruk op de eerdergenoemde 'subsidiariteit'.

Nieuw is de wens dat 'een meerderheid van de inwoners van lidstaten achter elke nieuwe uitbreiding moet staan', waarbij elke lidstaat dan zelf moet beoordelen hoe zij de burgers raadpleegt. Hoewel het woord 'referendum' hier niet valt, lijkt het CDA-voorstel hier wel een toespeling op. Deze indruk is echter apert onjuist, zegt Kamerlid Van Dijk: ,,Het CDA is en blijft tegen een referendum''.

Er moeten naar zijn zeggen andere wegen worden gevonden om over nieuwe toetreders met de Nederlandse bevolking actief in dialoog te treden over nieuwe uitbreiding.

De grootste regeringspartij organiseert de komende maanden een aantal discussiebijeenkomsten over het manifest.