Bush staat nu alleen in conflict havens

Het conflict over een Arabische rol in Amerikaanse havens dreef de Republikeinen en Bush gisteren definitief uit elkaar. Conservatieven zijn als de dood dat Hillary Clinton het thema 'nationale veiligheid' wegkaapt.

Een beveiligingsmedewerker van DP World staat op wacht in de haven van Dubai. Op de achtergrond een Amerikaans marineschip. Het Amerikaanse Congres wil de overname van het Britse P&O door DP World blokkeren. De politici spelen in op de angst van veel Amerikanen dat de overname de nationale veiligheid in gevaar brengt. (Foto Reuters) A DP World security guard stands in front of a U.S. military ship at the Dubai Port February 27, 2006. The Bush administration said on Sunday it would grant a request by Dubai Ports World for an additional 45-day review of its contested takeover of terminal operations at six major U.S. ports. REUTERS/ Ahmed Jadallah REUTERS

Tot de vele kwaliteiten van senator Hillary Clinton behoort het vermogen om Republikeinen voor de kling te dagen. Drie weken geleden mengde Clinton zich in een - toen nog - kleine controverse over een Arabisch bedrijf dat de overslagcapaciteit in zes Amerikaanse havens had gekocht. Inmiddels is de zaak uitgegroeid tot een nationale kwestie, die er gisteren toe leidde dat zelfs de trouwste bondgenoten van George W. Bush in het Congres afstand namen van de president.

Drie weken geleden keerde Clinton zich tegen de transactie waarbij DP World uit Dubai, één van de Verenigde Arabische Emiraten, het groene licht krijgt om het Britse P&O over te nemen. P&O heeft terminals in de havens van Baltimore, Philadelphia, New Orleans, New York, New Jersey en Miami. Ambtenaren deden onderzoek naar de risico's en stelden dat DP World geen gevaar voor de nationale veiligheid vormt: het bedrijf krijgt geen rol in de douane of de kustwacht.

Daarop begonnen Democraten een tegenactie, Clinton voerde het woord. Jaren frustratie over het Republikeinse verwijt dat Democraten slappelingen zijn inzake nationale veiligheid werden afgereageerd: Kwamen twee kapers van '11 september' niet uit de Emiraten? Was niet gebleken dat Al-Qaeda het geld voor de aanslagen van 11 september via de Emiraten de VS had binnengebracht?

De actie sloeg aan. Waar in landen als Spanje en het Verenigd Koninkrijk het leven na de Al-Qaeda-aanslagen snel weer normaal werd, daar zijn de VS vijf jaar na 11 september nog altijd zo gevoelig als een veertje voor mogelijk gevaar. Overal in het land groeide verontwaardiging dat zo'n elementair onderdeel van de nationale veiligheid aan Arabieren uit een suspect land kon worden overgedragen. Een peiling van The Washington Post leert vandaag dat 46 procent van de Amerikanen negatief denkt over de islam; nog nooit was dit cijfer zo hoog.

Toch sprak president George W. Bush twee weken geleden zijn krachtige steun uit voor de havendeal. Hij noemde de Emiraten een belangrijke partner in de oorlog tegen terreur, en - zeer uitzonderlijk - hij zou een veto uitspreken over wetgeving die blokkeert dat DP World in de havens kan gaan werken, zei hij.

De voedingsboden voor een opstand was gelegd, de rol van Clinton deed de rest. Het staat vrijwel vast dat ze in 2008 een gooi wil doen naar het Witte Huis. Ze heeft nu al een overvolle campagnekas, in peilingen ligt ze een straatlengte voor op andere Democraten met ambities voor '2008'. De verdeeldheid over haar is groot: Republikeinen zien haar als een regelrecht gevaar voor het land, waar Democraten haar bijna verafgoden.

Republikeinen kwamen uit alle hoeken en gaten om te rebelleren tegen de president. Ook partijleiders als Bill Frist (Senaat) en Dennis Hastert (Huis) keerden zich tegen Bush, die daarop uitstel bedong: DP World was vorige week bereid alsnog een veiligheidsonderzoek van 45 dagen te ondergaan. In een interview met de Financial Times zei de topman van DP World, Mohammed Sharaf, vandaag echter dat zijn bedrijf 'er niet eens aan denkt' om de overslagcapaciteit in de Amerikaanse havens uiteindelijk niet over te nemen.

De afgelopen dagen bleek dat Republikeinse Congresleden, met de verkiezingen van eind dit jaar in zicht, geen geduld meer hadden. Het leidde er gisteren toe dat een overweldigende meerderheid (62 om 2) in de begrotingscommissie van het Huis stemde voor een onmiddellijke blokkade van de overname door DP World. De ene Republikein na de andere nam in krasse termen afstand van het Witte Huis. Volgende week stemt het voltallige Huis over dezelfde zaak. De Senaat, waar ook verzet leeft maar minder radicaal, moet nog over de zaak stemmen.

Er is de afgelopen weken gespeculeerd waarom Bush zo hecht aan een rol voor DP World in de havens. Geopperd is dat de VS bijzondere afspraken met de Emiraten hebben in de oorlog tegen terreur waardoor Bush het land niet kan laten vallen - en dat Hillary Clinton daarvan op de hoogte is geweest.

Feit is dat Clintons manoeuvre van drie weken geleden is uitgegroeid tot een politiek succes voor de Democraten: de Republikeinen kunnen niet langer claimen dat de oorlog tegen terreur alleen bij hen in veilige handen is, en om de schade te beperken hebben ze hun eerste man, de president, moeten laten vallen.

Commentatoren van links en rechts spraken er de laatste weken schande van dat de VS hun toch al gekrompen geloofwaardigheid in het Midden-Oosten verder te grabbel gooien, en zich met deze zaak aan de internationale gemeenschap tonen als een angstige en isolationistische grootmacht. Het antwoord van politici spreekt boekdelen: dat is het standpunt van de elites, de kiezer weet wel beter.