Prijskaartje lagere lasten: één miljard

In het voorjaarsoverleg morgen willen werknemers compensatie voor de hoge zorgpremie en werkgevers willen lagere belastingen. Het kabinet zal niets toezeggen.

Den Haag, 8 maart. - Als iedereen zijn zin krijgt bij het voorjaarsoverleg morgen, is het kabinet morgenmiddag ruim een miljard euro armer. Meer geld voor de consumenten en minder belasting voor de ondernemers, zo vallen de wensenlijsten van werkgevers en werknemers samen te vatten voor het halfjaarlijks overleg met het kabinet.

Voorzitter Agnes Jongerius van FNV Vakcentrale had bij het najaarsoverleg vorig jaar al geëist dat het kabinet iets zou doen aan het verlies van koopkracht, veroorzaakt door maatregelen van het kabinet als de invoering van het nieuwe zorgstelsel en de versobering van de sociale zekerheid. Maar uiteindelijk concentreerde ze zich toen vooral op de werkgelegenheid van jongeren.

Dit keer wil Jongerius vijfhonderd miljoen van het kabinet, en zij heeft cijfers om haar verzoeken kracht bij te zetten. Onderzoek dat de vakbeweging heeft laten uitvoeren door onderzoeksbureau TNS NIPO wijst uit dat meer dan de helft van de Nederlanders minder te besteden heeft dan vorig jaar. Vooral de huishoudens met een jaarinkomen van boven de 34.000 euro gaan er op achteruit.

Volgens de vakbeweging gaat het vooral om ambtenaren en werknemers in het onderwijs, en AOW'ers met een aanvullend pensioen. De grote boosdoener is volgens de vakcentrale de premie voor de zorgverzekering, die bij zes op de tien huishoudens omhoog ging, vooral voor gezinnen met kinderen.

Jongerius wil een verhoging van de maximale zorgtoeslag voor alleenstaanden. Minima, die niet profiteren van de gedeeltelijke afschaffing van de onroerendezaakbelasting, moeten daarvoor worden gecompenseerd.

En dan is er het punt van de sociale fondsen, waaruit onder meer de uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid en werkloosheid worden betaald. Die fondsen krijgen al jaren meer geld binnen (aan premies van werkgevers en werknemers) dan zij uitkeren, en hebben een overschot van bijna 8 miljard euro. “Dat geld moet weer terug naar de burgers“, zegt Jongerius.

Daar is ondernemingsvereniging VNO-NCW het mee eens. Directeur Niek-Jan van Kesteren: “Wij vinden, en hebben altijd gevonden, dat de premies kostendekkend moeten worden vastgesteld.“ De kans dat het kabinet dat doet, is nihil, denkt Van Kesteren, omdat de overschotten meetellen bij het bepalen van het begrotingstekort, dat zo binnen de in Europa afgesproken grenzen blijft.

De werkgevers, VNO-NCW en MKB Nederland, zien meer in een lastenverlaging voor ondernemers, om het voorzichtig economisch herstel te bevorderen. MKB hoopt dat het kabinet wil toezeggen de winstbelasting te verlagen. Vooral de aftrekpost voor investeringen en zelfstandigen zou omhoog moeten. Staatssecretaris Wijn (Financiën, CDA) kondigt in het opinieblad van de ondernemingsvereniging al enkele nieuwe maatregelen aan. Hij wil een “mkb-winstvrijstelling' van vijf tot tien procent voor ondernemers die inkomstenbelasting betalen (zelfstandigen en vof's).

Ook wil Wijn het opstaptarief in de vennootschapsbelasting (VPB verlagen van 25,5 naar 20 procent. Daar profiteren vooral kleine bedrijven van, constateert Wijn. Verder zou het reguliere tarief voor de vennootschapsbelasting dalen naar 26 procent of lager. Ondernemingen betalen dit jaar 29,6 procent VPB. Het wensenlijstje van de ondernemers kost ruim 750 miljoen euro, laat MKB Nederland weten.

Maar Van Kesteren van werkgeversorganisatie VNO-NCW denkt niet dat het kabinet morgen met harde toezeggingen komt, zeker niet voor dit jaar. Hij noemt het overleg een “institutioneel werkoverleg'. “De zaken voor 2006 zijn vorig jaar al gedaan, met het parlement“, zegt hij.

    • Elsje Jorritsma