Jullie verdubbeld, wij gevierendeeld

Leefbaar Utrecht heeft de verkiezingen verloren. De lijsttrekker begrijpt niet waarom. De PvdA denkt dat de winst van de allochtone kiezer is gekomen. Het Aboutaleb-effect, heet dat.

Bij de deur van het stadhuis staat Walther Lenting, lijsttrekker van Leefbaar Utrecht en wethouder Stationsgebied. Groen nylon rugzakje over de schouders, sjekkie in zijn hand. Tegenover hem staat in zijn rode strijdhemd Hans Spekman, wethouder sociale zaken van de PvdA. ,,Ik vind het níét verdiend“, zegt hij tegen Lenting. “Het is niet verdiend.“

Spekman heeft zojuist gehoord dat zijn partij zeven zetels heeft gewonnen. Leefbaar Utrecht heeft elf van de veertien zetels verloren. Afgelopen vrijdag heeft Lenting nog de laatste financiële contracten gesloten met de bedrijven die investeren in het grootste project van de afgelopen vijf jaar in Utrecht: het Stationsgebied. “Ik denk niet dat het Stationsgebied er veel mee te maken heeft“, zegt hij nu bezwerend tegen Spekman. “Ik ben er trots genoeg op.“ Spekman knikt. “Ik had het niet gekund.“ “Hoe kan het“, zegt Lenting, “dat wij samen in een college zaten en dat jouw partij zich verdubbelt en mijn partij wordt gevierendeeld?“

Vijf jaar geleden liep Lenting precies hier door een haag van fotografen achter Henk Westbroek het stadhuis binnen, na de grootste en onverwachte overwinning van Leefbaar Utrecht. Van de drie zetels die Leefbaar Nederland overhoudt, is er één met 1.400 voorkeursstemmen naar Henk Westbroek gegaan, de lijstduwer. Een proteststem. Maar Henk is er niet eens bij vanavond in het stadhuis en Leefbaar Utrecht-oprichter Broos Schnetz ook niet.

In de grote zaal van het stadhuis staat Rinda den Besten, lijsttrekker van de PvdA. Ze heeft een grote uitgeknipte vilten roos op haar jasje gespeld en ze lacht als een meisje uit een meisjesboek. De overwinning dankt ze aan “Bos, Spekman, een hele geliefde wethouder, en een beetje mijzelf. Maar Turken, homo's, hetero's, alles staat bij ons op de lijst“, roept ze met overslaande stem.

Naast haar staat Mohammed Sini, partijgenoot en moslimvoorman. Hij vermoedt dat de winst van de allochtone kiezers komt. De opkomst ligt met 54,2 procent elf procentpunt hoger dan vijf jaar geleden, toen Utrecht na de herindeling met Vleuten-De Meern naar de stembus ging. Het Aboutaleb-effect, noemt hij dat, naar de Amsterdamse wethouder van Marokkaanse afkomst. “De PvdA oefent een zekere aantrekkingskracht uit op allochtonen. Mijn vader, die in 1970 uit Marokko naar Nederland kwam, was al gefascineerd door Joop den Uyl. Hij was een rots in de branding, de partij had een betrouwbare uitstraling. Die is er nog, dankzij Aboutaleb en omdat er in Utrecht vier allochtonen op de lijst staan.“

“Annie, hoe vind je het?“ Alice van Rooij, lijsttrekker van D66, vliegt burgemeester Annie Brouwer om de hals. D66 is van één naar drie zetels gegaan. “Dit is de ultieme wraak op Henk Westbroek. Die zei dat Leefbaar Utrecht het nieuwe D66 in Utrecht zou worden!“ Van Rooijs “enorme jonge achterban', mannen met groene sjaals om en vlaggetjes onder hun broekband, danst even verderop over het Neude. De grote zaal in het stadhuis is gevuld met rode rozen en ballonnen. Daar komt de SP, die van drie naar vijf zetels gaat. “We zullen geen megaproject als een nieuw muziekpaleis op onze nek meetorsen“, roept lijsttrekker Paulus Jansen. De neus van Walther Lenting glimt.

Leefbaar Utrecht gaat in de oppositie. De VVD die vijf zetels houdt ook, vermoedt lijsttrekker Halbe Zijlstra. Hij doet de suggestie van een links college. De PvdA stemt daarmee in. Rinda den Besten: “We hadden een college gebaseerd op 27 zetels in de raad. Als we een links college vormen, steunt dat ook op 27 zetels. Toevallig.“ Deze week beginnen de onderhandelingen voor de vorming van een nieuw college met een openbare vergadering.

Walther Lenting is natuurkundige. Hij gaat zich wijden aan zijn natuurkundig adviesbureau, dat onder meer de Nederlandse Spoorwegen als klant heeft. Hij gaat “hard nadenken of hij nog wel raadslid wil blijven“.

“Moeilijk hè?“, zegt Hans Spekman buiten tegen Lenting met een empathisch gezicht. “Valt nog wel mee“, antwoordt die. “De PvdA heeft een landelijke verkiezing uitgevochten. Maar wat hebben wij fout gedaan? Ik ben er heel nieuwsgierig naar.“