Iedereen wil Lodewijk Asscher de hand schudden

Een historische zege voor de PvdA in Amsterdam. De partij kreeg bijna net zoveel zetels als in de tijd van Jan Schaeffer. Lijsttrekker Lodewijk Asscher bepaalt wie er mag aanschuiven.

De Amsterdamse GroenLinks-lijsttrekker Maarten van Poelgeest schudt rond half tien al driftig handen op het stadhuis in Amsterdam. Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar zijn partij staat op zeven zetels. Het zou een zetel winst zijn . Prachtig.

De SP heeft zelfs twee zetels gewonnen. Tijd voor een links college, meent Van Poelgeest.

Dan stapt PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher de zaal in. Hij kijkt overrompeld. Overal handen die de zijne willen drukken. De PvdA heeft gewonnen in Amsterdam. Van vijftien naar twintig zetels. Een enorme zege. Asscher baant zich een weg door de zaal, op weg naar het podium van de lokale televisie. Wethouder en nummer twee op de lijst Ahmed Aboutaleb, de Marokkaanse bruggenbouwer, loopt achter hem. Beiden in streepjespak. Hoofdschuddend staat Asscher op het podium. “Fantastisch“, verzucht hij voor de camera. Asscher spreekt van een historische zege. De partij kreeg slechts één keer meer zetels. Dat was in 1986 (21 stuks), de tijd van wethouder Jan Schaeffer. “De stad heeft een duidelijk signaal gegeven. Amsterdammers hebben behoefte aan progressieve politiek“, aldus Asscher. Dan komt de definitieve uitslag binnen, met nog één verschuiving. GroenLinks wint geen zetel, maar blijft op zes.

Net achter het podium waar Asscher wordt geïnterviewd, staat GroenLinks-voorman Van Poelgeest, samen met Kamerlid Marijke Vos. Ze gebaren naar Asscher, twee duimen in de lucht. Asscher kijkt, ziet Van Poelgeest en knikt vriendelijk. VVD-lijsttrekker Laetitia Griffith stapt het podium op en feliciteert de PvdA. Asscher bepaalt wie er straks mogen aanschuiven voor een nieuw college.

De PvdA heeft gisteren een grote zege geboekt in Amsterdam en staat op eenzame hoogte met twintig van de 45 zetels. Beide andere coalitiepartijen verloren terrein. Het CDA ging van drie naar twee en de VVD van negen naar acht. Van de oppositiepartijen behaalde eigenlijk alleen de SP winst, van vier naar zes zetels. GroenLinks bleef gelijk met zes zetels. D66 verloor een zetel en heeft er nog twee over. De lokale partijen Mokum Mobiel en Leefbaar Amsterdam verdwijnen uit de raad. Alleen de lokale partij Amsterdam Anders/De Groenen wist haar enige zetel te houden.

De vraag is nu welke partijen de komende vier jaar met de PvdA het college gaan vormen. Eerder weigerde PvdA-lijsttrekker Asscher pertinent zijn voorkeur uit te spreken. Het ging om de inhoud, zei hij, en een coalitie vormen was iets voor na de verkiezingen. GroenLinks en SP zeggen dat de kiezer een links college wil. Want links heeft gewonnen, de PvdA steeg, de SP steeg en GroenLinks bleef gelijk. En coalitiepartners CDA en VVD verloren beide. Ja maar, zeggen ze bij de VVD, de kiezer heeft vooral de PvdA beloond en GroenLinks is niet groter geworden.

De kiezers hebben goed nagedacht, zegt Asscher, en het signaal dat ze hebben gegeven is dat ze vertrouwen hebben in de PvdA. “Ze hebben gekozen voor stabiliteit. Voor problemen benoemen, maar mensen niet tegen elkaar opzetten.“ En de komende tijd gaat hij hard werken om het vertrouwen waar te maken. Met de VVD of GroenLinks? Hij lacht, knikt en gaat op weg naar de volgende afspraak: “De kiezer heeft in ieder geval gekozen voor de PvdA.“

Burgemeester Job Cohen staat aan de andere kant van de zaal. Hij glimt en gaat met nieuwe PvdA-raadsleden op de foto. Cohen meent dat de kiezers gezegd hebben dat ze tevreden zijn met het beleid over de afgelopen vier jaar. Daarom heeft de PvdA zo sterk gewonnen. Maar er is hem ook iets opgevallen in de verkiezingscampagne van de VVD, de afgelopen weken. Die was volgens Cohen heel sterk gericht op Rotterdam, op de thema's daar. En volgens hem heeft de VVD in Amsterdam ook wat van die Rotterdamse, harde standpunten overgenomen. Maar in Amsterdam zijn ze daar volgens hem niet van gediend. Daarom hebben ze volgens hem mogelijk een zetel verloren.

VVD-lijsttrekker Laetitia Griffith hamert erop dat haar partij weliswaar een zetel heeft verloren, maar er wel acht heeft weten te behouden. “Wij zijn nog steeds de tweede partij in de stad.“ Natuurlijk gaat de VVD de komende weken goed nadenken over deze uitslag, maar ze wil toch maar even benadrukken dat haar partij de afgelopen zestien jaar prima met de PvdA heeft bestuurd. “Het is aan de PvdA, maar wat mij betreft gaan we samen verder.“