Burgemeester en bluesman

Afrikaanse blues. Als er één artiest was die dat begrip gestalte gaf dan was het wel de Malinese gitarist Ali Farka Touré die gisteren overleed in zijn geboortedorp Bamako dicht bij Timboektoe. De gitarist, die aan botkanker leed, kreeg vorig maand zijn tweede Grammy, voor In the Heart of the Moon, en was net klaar met een nieuwe solo-cd.

Ali Farka Touré in juli 2005 op het jazzfestival van Nice Foto AFP (FILES) This file picture taken 25 July 2005 during the Nice Jazz Festival shows the Grammy award-winning guitarist and all-round musician from Mali Ali Farka Toure. Farka Toure, the musician who helped put Mali on the world music map, died 07 March 2006 morning in Bamako, aged 67, his foundation said. The Ali Farka Toure Foundation said the "bluesman of Africa", considered the father of Mali's contemporary music, died at his home in the west African country's capital after a long battle with cancer. AFP PHOTO/FILESJACQUES MUNCH AFP

Touré stamde uit een adellijke familie en werd niet geacht muzikant te worden. Hij zette door, eerst op de “gurkel', een éénsnarig traditioneel instrument en later de gitaar, waarop hij gedreven begon te componeren. Behalve naar de muziek uit zijn eigen land luisterde hij intensief naar Amerikaanse muziek, met als favorieten Ray Charles, Otis Redding en de bluesman John Lee Hooker. Die laatste had een sterke invloed op zijn gitaarstijl, zoals te horen is op opnamen uit de jaren tachtig (Red & Green).

Touré maakte van tijd tot tijd Europese tournees, onder andere door Frankrijk, maar zijn carrière kwam pas goed op gang toen hij onder contract kwam van het label World Circuit dat hem in 1993 aan zijn Amerikaanse collega Ry Cooder koppelde voor de plaat Talking Timbuktu , de cd waarvoor Touré in 1995 zijn eerste Grammy kreeg, die ook de eerste voor een Afrikaan was. Slide-gitarist Cooder, die later ook de beroemde Buena Vista Social Club op sleeptouw zou nemen, opende vele deuren voor Touré. Zo stond hij in juni 1994 als hoofdact op het World Roots Festival in de Amsterdamse Melkweg. Daar speelde hij op een elektrische gitaar, opgehitst door twee sterke percussionisten, een stuk feller dan op de cd.

Ondanks zijn doorbraak naar het westen, bleef Touré het liefst in zijn geboortedorp waar hij zich inzette voor het verbeteren van de landbouw en de sociale structuur. In 1999 maakte hij Niafunké, genoemd naar dat dorp, opgenomen in zijn eigen woning. Of hij toen al ziek was, is niet duidelijk, wel dat hij op de zeer relaxte cd In the Heart of the Moon bijna alle eer aan kora-speler Toumani Diabaté laat.

Voor Ali Farka Touré was muziek ook niet het belangrijkste in het leven. Al werd hij wel de “John Lee Hooker van West Afrika' genoemd, hij voelde zich in de eerste plaats boer. Hij is jarenlang bootsman geweest op een rivier-ambulance en in 2004 werd hij benoemd tot burgemeester van het district rond zijn geboorteplaats.

Behalve op acht cd's op het label World Circuit is deze boer, bootsman, burgemeester en bluesman ook vereeuwigd op dvd's zoals Springing from the Roots (Zarafra-film 1999) en de vorig jaar uitgebrachte A Visit to Ali Farka Touré (Digital Classic 10006).