Allochtoon kiest PvdA en eigen partijen

Den Haag is de eerste grote stad waar partijen van en voor allochtonen in de raad komen. “Dit zijn onze mensen, ze doen nu mee in de politiek.“ En Leefbaar verdwijnt.

Bij de schminktafel voor de tv-uitzending laat burgemeester Deetman de uitslagenlijst zien aan PvdA-lijsttrekker Jetta Klijnsma. In het kathedraal-achtige atrium van het Haagse stadhuis zijn de resultaten net bekend. Klijnsma weet wel dat haar eigen partij de grote winnaar is, met een stijging van tien naar vijftien zetels, maar heeft nog geen idee wat haar concurrenten hebben gedaan.

Deetman heeft iets anders aan zijn hoofd. “Dufresne is verdwenen, Dufresne is verdwenen.“ De woordenwisselingen die de burgemeester bij zoveel raadsvergaderingen had met de onhandelbare leider van Leefbaar Den Haag zijn voorbij. De partij had vier zetels, maar is teruggevallen naar nul.

De coalitie heeft er twee zetels bij, zegt VVD-lijsttrekker Sander Dekker opgeruimd als hij Klijnsma komt feliciteren. Direct wijst ze hem erop dat vooral háár partij er zetels bij heeft, want coalitiepartijen VVD en CDA zijn alleen maar raadszetels kwijtgeraakt. De VVD ging gisteren van elf naar tien zetels, het CDA van zeven naar vijf. Dus ontwijkt Klijnsma vragen over welke coalitie ze straks wil gaan vormen. Eerst moeten alle partijen maar eens bij haar langs komen.

Toch lijken de kansen op een voortzetting van de al zestien jaar zittende coalitie van PvdA, CDA en VVD groot. VVD-leider Dekker heeft er natuurlijk al oren naar, maar ook Deetman zinspeelt er op tijdens een tv-interview: “Iedereen zou verrast zijn als er nou iets heel anders zou komen.“

Het zou VVD-wethouder Pieter van Woensel ook verbazen. Zijn spullen heeft hij in ieder geval niet uit zijn werkkamer gehaald, en hij is het voorlopig ook niet van plan.

Voor het toekomstig stadsbestuur hebben de verkiezingen misschien weinig gevolgen, voor de samenstelling van de raad veel meer. Er komen drie nieuwe partijen in de raad, drie partijen (de overgebleven splinters van Leefbaar Den Haag) verdwijnen.

Met de opkomst, van 44 procent gestegen naar bijna 48 procent, was Deetman “tevreden“. Zeker wist hij het niet, maar de stijging kwam voor zijn gevoel vooral door een groter aantal stemmers met een “niet-Nederlandse culturele achtergrond“.

Zijn gevoel lijkt in de uitslag weerspiegeld te zijn: Den Haag is de eerste grote stad waar partijen van en voor allochtonen in de raad komen. Islam Democraten en Solidair Nederland halen beide een zetel.

Omringd door partijgenoten wacht Arif Potmis van Islam Democraten eerder op de avond op de resultaten. Potmis wijst om zich heen. Hier gebeurt iets unieks, zegt hij: “Kijk, Somaliërs, Turken, Marokkanen. Dit zijn onze mensen, ze doen nu mee in de politiek.“ De verkiezingen eisen ook bij deze partij hun tol: Potmis was gisternacht nog wakker gebeld omdat een partijgenoot van spanning niet kon slapen.

De partij hoopte op twee zetels, maar uiteindelijk blijkt alleen lijsttrekker Abdoe Khoulani in de raad te komen. Toch is de 28-jarige verzekeringsadviseur van Marokkaanse afkomst dolblij: “We hebben meer dan 5.000 stemmen gekregen, een gigantisch aantal. De islamitische gemeenschap doet er toe in Den Haag.“

Hoe Solidair Nederland zijn eerste stappen in de lokale politiek beleeft is onduidelijk. Zij viert haar verkiezingsavond in partycentrum Tropical aan de rand van de stad.

Ook in Den Haag is er veel belangstelling voor de landelijke uitslagen. Terugtredend wethouder Pierre Heijnen (PvdA) volgt aandachtig opiniepeilingen van Tweede-Kamerzetels die op tv voorbijkomen. Een partijgenoot verbaast zich over de “bizarre campagnestrategie“ van de landelijke VVD.

Bij de lokale D66-afdeling, te herkennen aan hun gele sjaals, zorgt de goede uitslag voor hun partij in Utrecht voor een tijdelijke opleving van hoop. In Den Haag levert de partij één van de drie zetels in.

Het is dan ook de landelijke politiek die zowel volgens PvdA-er Klijnsma - “ik ben net als veel Nederlanders dik ongelukkig met dit kabinet“ - als volgens VVD'er Dekker - “Wouter Bos is mateloos populair en dit kabinet moest moeilijke beslissingen nemen“ - een veel grotere invloed heeft op de uitslag in de stad dan het Haagse stadsbestuur zelf.