Ook stemkaart met onduidelijke krabbel is geldig

In de Utrechtse wijk Hoograven kwamen vanmorgen maar weinig Marokkaanse vrouwen opdagen. Zij hebben vaak hun mannen gemachtigd. Een kaart met een onduidelijke krabbel is gewoon geldig.

Stemmen in de V&D in Den Haag. Bij deze en twee andere stembureaus op bijzondere locaties konden alle inwoners van Den Haag stemmen. Foto Roel Rozenburg Den Haag:7.3.6 Gemeenteraadsverkiezingen. Stembureau V&D. © foto,Roel Rozenburg Verkiezingen Gemeenteraadsverkiezingen Stemmen Rozenburg, Roel

De ogen van meneer Bennhand (62) gaan zoekend langs de lijsten op de deur. ‘Háár moet je nemen’, zegt zijn buurvrouw. Ze wijst de naam aan van Gadiza Bouazani, nummer elf bij de PvdA. ‘Gadiza, van het buurthuis.’ Bennhand kijkt haar dankbaar aan. ‘Ik snap er niks van’, zegt hij. ‘Ik had nog bijna Verdonk gestemd.’

Het is kwart over tien. Hij levert bij het stembureau zijn eigen stemkaart in en die van zijn vrouw, die bij afwezigheid ook maar op Gadiza stemt. Er staat een handtekening op haar kaart, die erg op de zijne lijkt. ‘We zien hier veel Marokkaanse mannen met machtigingen voor hun vrouw’, zegt Christa van Noordennen, voorzitter van stembureau 112 in hartje Hoograven tegenover de moskee. ‘Er staat vaak een onduidelijk krabbeltje onder of de kaart wordt ter plekke ingevuld. Meestal verklaren we die kaarten wel geldig.’ Van Noordennen vermoedt dat de vrouwen thuis zitten en niet zelf mógen stemmen van hun man.

Yamina Talhaoui (42) gaat voor de tweede keer in haar leven stemmen. ‘Ik heb zes kinderen’, zegt ze. ‘Vijf kinderen en een man.’ Ze ziet er traditioneel gekleed uit met haar bruine hoofddoek en haar rijdende boodschappentas, maar ze kijkt uitdagend. ‘Stemmen doe ik voortaan zelf’, zegt ze. PvdA. ‘Onze mannen zeggen: vrouwen horen in huis. Dat is onze cultuur. Maar dat is niet waar! De PvdA moet ze verbieden zulke dingen te zeggen! Onze mannen moeten banen krijgen in deze wijk. Mijn man heeft nog even een ID-baan bij de fietsenstalling in de stad, maar zijn baan wordt opgeheven. Dan zit hij de hele dag bij mij thuis.’ Daar komt mevrouw Morabet (50) binnenwandelen, ze komt voor het eerst in haar leven stemmen, op Gadiza.

Probleem is volgens een jonge Marokkaanse vrouw met een hoofddoek die erbij is komen staan dat de meeste Marokkaanse vrouwen niet weten hoe ze moeten stemmen. ‘Ze zien er tegenop en van hun mannen mogen ze niet naar buiten. Er moet een verplichte cursus stemmen komen.’

In november 2000 - vanwege een gemeentelijke herindeling met Vleuten/De Meern - koos de Utrecht voor het laatst een nieuwe gemeenteraad. De opkomst was 43,3 procent. Leefbaar Utrecht was destijds in Hoograven de grootste partij met 29 procent van de stemmen. Uit een ondervraging op twee stembureaus van 8.00 uur tot half 12 vanmorgen blijkt dat veel voormalige Leefbaar-stemmers nu voor een andere partij kiezen, vooral PvdA en GroenLinks. ‘Ik hoopte op een moreel reveil van Leefbaar Utrecht’, zegt Jolanda Molleman (45). ‘Maar sinds ze besturen ligt de nadruk te veel op de financiën en de grote bouwplannen, het Stationsgebied, Vredenburg. Daar waren ze vijf jaar geleden tegen.’ Een blonde jongen zegt: ‘Ze waren tegen het megalomane stadsplan. Nou, dat is er dankzij Leefbaar Utrecht toch gekomen.’

De Bokkenbuurt, vijfhonderd meter verderop, is een volksbuurt. In de voortuinen staan tuinkabouters, de deurbellen zijn van koper. Ook dit is Hoograven. De opkomst is redelijk, volgens het stembureau. Om 13.00 uur vanmiddag stemden 225 van de 1.550 stemgerechtigden in het district. In twee uur tijd waren er dertig SP-stemmers. ‘Die staat hier altijd op de barricade in de wijk’, zegt meneer Westhoff. Margriet Snelder (20) stemt wel Leefbaar Utrecht. ‘Leefbaar Utrecht bouwt wel, maar niet luxe en ze stimuleert onderwijs en sport voor kinderen.’

Een serie over de wijk Hoograven van de afgelopen weken is na te lezen op www.nrc.nl.