Kolibrie weet welke bloem hij heeft leeggezogen

Kolibries onthouden precies welke bloem ze hebben bezocht. En dat niet alleen: ze weten ook wanneer ze weer kunnen terugkeren bij die bloem. De vogels weten kennelijk precies hoe lang het duurt voordat een leeggezogen bloem zich weer heeft gevuld met nieuwe nectar. Dat ontdekte Susan Healy van de universiteit van Edinburgh samen met Britse en Canadese collega's. Gisteren publiceerden zij hun onderzoek in het vakblad Current Biology.

Rosse kolibrie foerageert bij een kunstbloem. Foto Current Biology Current Biology

Healy en haar collega's lieten drie wilde Rosse kolibriemannetjes (Selasphorus rufus) in de Canadese Rocky Mountains suikerwater snoepen uit kunstbloemen. Eerst gebruikten de onderzoekers een witte kunstbloem om de vogels te leren dat er wat te halen viel. Na een tot twee uur hadden de vogels dat door en kon begonnen worden met het eigenlijke experiment. In hun territorium werden acht verschillend gekleurde kunstbloemen opgesteld, in een willekeurige rangschikking. Vier van deze bloemen waren zo ingesteld dat zij zich tien minuten na het vogelbezoek hervulden. De andere vier vulden zich na twintig minuten.

De drie kolibries leerden al snel de hervul-intervallen van de verschillende bloemen herkennen. Hoewel hun natuurlijke frequentie van bloembezoek, zoals gemeten voorafgaand aan het experiment, meestal onder de tien minuten lag, meldden zij zich gemiddeld met tussenpozen van 13 minuten bij de 10-minutenbloemen. Bij de 20-minutenbloemen hielden de vogels gemiddeld intervallen van iets meer dan twintig minuten aan.

De onderzoekers concluderen dat kolibries de hervulsnelheid van individuele bloemen kunnen leren herkennen. In het experiment konden zij ten minste acht verschillende bloemritmes uit elkaar houden. Maar in de praktijk zullen kolibries nog veel meer bloemen in hun territorium bijhouden, zodat zij altijd verzekerd zijn van nectar.

Volgens Healy en haar collega's is dit geheugenkunststukje van kolibries een aanwijzing voor het bestaan van een ‘episodisch geheugen', het onthouden van het waar en wanneer van gebeurtenissen. In eerder onderzoek met getrainde ratten en mensapen bleek het aantonen van het bestaan van dit soort geheugen erg lastig. Sommige onderzoekers zagen episodisch geheugen daarom als uniek menselijk. Maar Healy en haar medewerkers menen nu toch overtuigend te hebben aangetoond dat ook dieren dit soort geheugen bezitten. In hun onderzoek gaat het weliswaar om slechts drie geteste vogels, maar het sterke ervan is dat het wilde vogels zijn. Het zegt daarom veel over het natuurlijke gedrag van deze kolibries.