Artsen houden zich niet aan eigen richtlijnen

De aardige parabel van Boselie (NRC Handelsblad, 1 maart) brengt op heldere wijze de claimcultuur van advocaat én patiënt in beeld. Vanzelfsprekend mag een cliënt van een advocaat verwachten dat deze voor hem het maximale uit een zaak haalt. De neiging om als patiënt het maximale te eisen en ook te verwachten, is zeer menselijk. Maar binnen een verzekeringsstelsel waarbij solidariteit en gelijke aanspraak belangrijke pijlers zijn, past geen maximale claimcultuur. De benadering van Boselie is in de gezondheidszorg pertinent uit den boze.

De zorgverzekeringswet kent de patiënt recht toe op passende zorg en uitdrukkelijk niet onnodig dure zorg. Door allerlei invloeden op het voorschrijfgedrag van artsen blijkt dát nu juist niet vanzelfsprekend te zijn.

Niet voor niets zetten overheid en volksvertegenwoordiging zorgverzekeraars nadrukkelijk aan tot het bevorderen van doelmatigheid; dus geen onnodig dure zorg. Dát is precies wat Menzis beoogt.

Wordt de arts nu gevraagd om af te wijken van de door zijn beroepsgroep opgestelde richtlijnen? Nee, integendeel. De arts wordt gevraagd zijn eigen richtlijnen te volgen, wat op zich al een vreemde gang van zaken is. Immers, artsen hebben de richtlijn zelf opgesteld, omdat zij vinden dat deze kwaliteit waarborgt en doelmatigheid nastreeft.

De richtlijn bepaalt dat de arts medicijnen van de eerste keus voorschrijft in situaties dat dit medisch mogelijk is. In de praktijk blijkt dat het bij cholesterolverlagers en maagzuurremmers in zeker 80 procent van de gevallen gaat om generieke middelen.

Boselie stelt dat alleen de arts weet waarom een middel wordt voorgeschreven. Dat geldt misschien voor de individuele patiënt, maar niet voor een hele populatie; dit is nu juist de basis van alle richtlijnen. Uit analyse van de gegevens die Menzis heeft over het complete voorschrijfgedrag van artsen, blijkt dat artsen zich nog lang niet aan hun eigen richtlijnen houden. Hierdoor kan het vertrouwen van patiënten in hun onafhankelijk werkende arts beschaamd worden.