Waarom nu verkiezingen op dinsdag?

Verkiezingen worden altijd op een woensdag gehouden. Deze keer is daarvan op verzoek van de SGP afgeweken. Reden is dat veel behoudende protestantse gelovigen op de tweede woensdag in maart naar de kerk gaan voor de biddag voor gewas en arbeid.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen morgen kunnen 11,8 miljoen burgers hun stem uitbrengen, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Maar het staat wel vast dat lang niet elke kiesgerechtigde van deze mogelijkheid gebruik zal maken. Bij de vorige raadsverkiezingen, vier jaar geleden, bedroeg de opkomst nog geen 58 procent. Peilingen wijzen uit dat dit cijfer deze keer niet hoger zal liggen.

Niet in alle gemeenten worden morgen raadsverkiezingen gehouden. In vijftien van de 458 gemeenten is al eerder gestemd in verband met gemeentelijke herindelingen op 1 januari van 2005 en dit jaar. In 24 gemeenten kunnen de inwoners pas in het najaar naar de stembus, omdat deze gemeenten betrokken zijn bij een herindeling volgend jaar.

In beginsel zijn alle Nederlanders van 18 jaar en ouder kiesgerechtigd. Ook niet-Nederlanders die onderdaan zijn van de Europese Unie mogen, als ze er de leeftijd voor hebben, hun stem uitbrengen. Voor wie geen Nederlander of EU-onderdaan is, geldt als extra eis dat hij of zij over een geldige verblijfstitel moet beschikken en minstens vijf jaar legaal in Nederland moet zijn.

In 2002 waren bijna 1,9 miljoen van de toen 11,2 miljoen kiesgerechtigden allochtoon. Bij de komende raadsverkiezingen stijgt dat aantal naar 2,2 miljoen, verwacht het CBS. Circa de helft van hen is van niet-westerse afkomst. Onder de westerse allochtonen vormen de Duitse kiesgerechtigden de grootste groep met 320.000. Bij de niet-westerse kiesgerechtigden zijn dat de Surinamers (225.000) en de Turken (220.000).

Door de vergrijzing van de Nederlandse bevolking stijgt ook de gemiddelde leeftijd van de kiesgerechtigden. Zo is sinds 2002 het aantal 45- tot 64-jarigen met bijna 2 procent gegroeid. Circa 715.000 burgers mogen morgen voor het eerst stemmen, omdat ze in de afgelopen jaren 18 zijn geworden. Vier jaar geleden bedroeg hun aantal 665.000.