Waardeloos patent kost Blackberry half miljard

Miljoenen gebruikers van de Blackberry, het iconische mobiele e-mailapparaatje, werden dit weekeinde gerustgesteld. Een dure schikking redt hun dienst.

De Blackberry is voorlopig gered. De producent van het apparaatje voor mobiele e-mail schikte na jaren en voor ruim 0,5 miljard euro in Amerika een geschil over patenten op de draadloze e-mailtechnologie. De Canadese onderneming Research in Motion (RIM), maker van de Blackberry, ging onder zware druk van een dreigend verspreidingsverbod in de VS akkoord met een eenmalige betaling van 612,5 miljoen dollar aan NTP, een inactief holdingbedrijfje in de Amerikaanse staat Virginia.

Daarmee koopt RIM definitief het hoogoplopende patentconflict af, dat een groeiend gevaar vormde voor zijn positie als marktleider in de draadloze e-mailbranche - en voor de mobiele e-mailgewoontes van prominenten in de Amerikaanse zakenwereld en overheid.

'Het geeft geen goed gevoel om deze cheque uit te schrijven', zei Jim Balsillie, mede-topman van RIM. 'Dit is een hoop geld voor patenten die geen stand zouden hebben gehouden op de lange termijn. Maar we kunnen deze kwestie nu achter ons laten.'

De schikking werd bereikt op bevel van de rechter die op het punt stond een definitieve uitspraak te doen in de slepende rechtszaak. NTP bedong in 2002 met succes een gerechtelijk oordeel dat RIM wegens patentbreuk zijn lucratieve e-maildienst moest staken in de VS - een schrikbeeld voor de inmiddels 3,2 miljoen Amerikaanse gebruikers van de dienst, die verslaafd heten te zijn aan de mogelijkheid om altijd en overal e-mail te kunnen ontvangen en versturen.

Het verbod werd destijds opgeschort om RIM de kans te geven in beroep te gaan. Tot ergernis van de rechter probeerde RIM sindsdien tijd te rekken terwijl de vijf patenten werden heroverwogen door de US Patent Office. Die heeft de omstreden patenten ongeldig verklaard in voorlopige uitspraken; definitieve oordelen en beroepsprocedures konden echter nog jaren duren. De rechter wilde daar niet op wachten, en maande de partijen eind vorige maand tot een schikking te komen voordat hij er een zou afdwingen.

RIM wist zich gesteund door hooggeplaatste medestanders. Het Amerikaanse ministerie van Justitie intervenieerde in het proces met het verzoek Blackberries operationeel te houden voor medewerkers van de overheid. Onder de gebruikers zijn stafmedewerkers van het Witte Huis, het Congres, en het Pentagon.

De aanhoudende dreiging dat de Blackberries zouden kunnen worden stilgelegd, begon ook zijn tol te eisen onder zakelijke gebruikers. Sommige bedrijven, waaronder Northwest Airlines, vroegen RIM om opheldering. Een noodoplossing die RIM zei te hebben ontwikkeld om de dienst te kunnen blijven leveren buiten de patenten om, stelde weinigen gerust. Bovendien stagneerde de verkoop van nieuwe apparaatjes; RIM verwacht dit kwartaal niet de geraamde 750.000, maar 625.000 Blackberries te verkopen.

Investeerders verwelkomden het nieuws. De prijs van het aandeel RIM schoot na sluiting van de financiële markten met 18 procent omhoog. Sommige analisten hadden voorspeld dat een definitieve schikking RIM meer dan 1 miljard dollar had kunnen kosten.