Scholieren logeren in Teheran

Achttien Amsterdamse scholieren gingen vorige week naar Teheran. Om te logeren bij Iraanse kinderen met wie ze mailen. 'Hebben jullie ook vuurwerk hier?'

Casper tussen zijn nieuwe Iraanse vriendjes. Foto Newsha Tavakolian Tavakolian, Newsha

Daar zitten Jelle (12) en Casper (11) dan. Meer dan twee jaar hebben ze via internet contact gehad met Iraanse kinderen, en nu zitten ze thuis bij hen op de bank in een volksbuurt in Teheran. De vader van Farzaneh (14) maakt onafgebroken foto's van de blonde jongetjes. 'Dit ga ik op kantoor vertellen', zegt hij verheugd, 'twee buitenlandse kinderen! Bij ons thuis op bezoek!'

Een groep van achttien Amsterdamse basisschoolleerlingen was de afgelopen week in Teheran. Voor kinderen van de Asvoschool uit de Amsterdamse grachtengordel en De Kraal uit Amsterdam-Oost was het de afsluiting van een project over Iran, georganiseerd door het Tropenmuseum. Niet alle deelnemers zijn uiteindelijk meegekomen. Sommige ouders durfden het niet aan om hun kinderen naar Iran te sturen. Er zijn diverse, soms emotionele bijeenkomsten geweest over de reis naar 'de as van het kwaad', zoals Iran door de Verenigde Staten wordt genoemd.

Maar in het huis van Farzaneh in de Azerbajdzjan-buurt in Zuid-Teheran, zijn al die zorgen vergeten. 'Wat heerlijk dat jullie er zijn', zegt de moeder van Farzaneh terwijl ze met thee rondgaat. 'Mijn dochters leven is veranderd sinds ze contact heeft met Nederlandse kinderen. Ze draagt alleen nog maar kleurige kleren in plaats van zwart en haar Engels gaat met sprongen vooruit.' Jelle en Casper knikken. 'Hebben jullie ook vuurwerk hier?', vraagt Casper via een tolk aan het Iraanse meisje.

Farzaneh en Farnaz (14), een andere Iraanse deelneemster aan het project, trekken Jelle en Casper aan hun mouwen en slepen ze mee naar buiten. Farzaneh en steekt een strijker af. 'Het zijn wel pittige meisjes hier', zegt Jelle verschrikt. 'Dat had ik niet gedacht, de wonderen zijn de wereld nog niet uit!' Farzaneh vindt de Nederlandse jongetjes erg leuk: 'Ze zijn anders, maar toch hetzelfde als wij.'

Lerares Esther van den Berg van De Kraal is verbaasd over Iran. 'Dit is niet een land waar ik normaal gezien naar toe zou gaan, zeker niet met kinderen. Maar nu we hier zijn, worden we zo gastvrij ontvangen. Het is ongelofelijk', zegt ze. Politiek houdt de kinderen niet bezig. 'Ze willen gewoon samen spelen, dat vinden ze belangrijk.'

Iraanse kinderen leven vaak in twee werelden: thuis, waar de hoofddoek af gaat en de satelliet-televisie aan, en op school waar ze 'Dood aan Amerika' moeten roepen. De Iraanse staat waakt als een havik over de 'bloemen de natie' dus het was vrij opmerkelijk dat het project van het 'Tropenmuseum junior' doorgang kon vinden. Er werd een samenwerkingsverband gevonden met Kanoon, een organisatie voor kinderen die ooit werd opgericht door de vrouw van de verdreven sjah. Tegenwoordig is het een staatsorganisatie.

'Ik heb de directeur recht in de ogen gekeken en gevraagd of we dit konden doen zonder islamitische propaganda', zegt Mohammad Babakzadeh, medewerker van het 'Tropenmuseum Junior'. 'Dat kon, zolang de kinderen geen liefdesverklaringen aan elkaar zouden schrijven.'

Babakzadeh en Saskia Gold-schmidt van het museum vinden dat Nederland het Iraanse volk niet links kan laten liggen. 'Met dit soort projecten bereiken we de bevolking en niet het regime', zegt Babakzadeh. 'De Iraanse mensen zijn het vaak niet eens met hun regering', vertelt Goldschmidt. 'Onze opzet is niet pretentieus. Wij komen hier niet met het idee dat de Iraniërs alleen van ons Nederlanders kunnen leren. Beide groepen kinderen hebben zich meer dan twee jaar voorbereid op deze reis', zegt Goldschmidt.

Dat blijkt als er gezongen wordt. De Nederlandse kinderen zingen een Iraans lied en de Iraniërs zingen 'In Holland staat een huis' in het Nederlands. Iraanse moeders nemen alles op met videocamera's. Natuurlijk zijn er minpuntjes. Nemo (11) van De Kraal wordt steeds aangezien voor een meisje omdat hij lang haar heeft. 'Ik zie mensen kijken waarom ik geen hoofddoek op heb, zoals de Nederlandse meisjes. Maar ik ga mijn haar niet afknippen hoor. Ze moeten me accepteren.'

De Nederlandse meisjes moeten wél een hoofddoek op. Dat is 'best wel shit', zeggen Rosie en Esther. 'In Nederland dacht ik, wat een rare mensen dat ze hoofddoekjes dragen. Maar nu snap ik het beter', zegt Esther (12). Niet dat de Iraanse meisjes hun hoofddoek altijd dragen. Voor foto's doen ze hem snel af en thuis dragen sommige meisjes hem helemaal niet.

Gisteren zijn de kinderen teruggekomen in Nederland. Eind maart is er een feest in het Tropenmuseum. De Iraanse kinderen zullen er niet bij zijn. 'Het plan was dat ze vorig jaar september naar Amsterdam zouden komen, maar toen durfde Kanoon het niet aan, omdat Ahmadinejad net tot president was gekozen', vertelt Goldschmidt. 'We hopen dat er ooit een moment komt dat de Iraanse kinderen wel naar Nederland kunnen komen. Maar voorlopig zit dat er niet in, vrees ik.'