Ook Olmert wil nederzettingen kwijt

Israëls waarnemend premier Olmert wil ook op de Westelijke Jordaanoever nederzettingen ontruimen. Hij wil op deze manier eenzijdig Israëls grenzen vaststellen.

Een Palestijn staat bij het prikkeldraad, onderdeel van de Israëlische veiligheidsafscheiding op de Westelijke Jordaanoever, dat zijn woning scheidt van de rest van zijn dorp, Beit Sahur. (Foto AP) Khalil Zawahareh looks over barbed wire, part of Israel's separation barrier, near his house located in the village of Beit Sahur separated from the rest of the village by the barrier, Feb. 26, 2006. The Zawahareh family had its dirt road into Bethlehem blocked by Israel's barrier in 2002.(AP Photo/Oded Balilty) Associated Press

Hoewel in een diepe coma figureert Ariel Sharon prominent in de verkiezingscampagne van Kadima, de door hem gestichte partij die het nu met Israëls waarnemend premier Ehud Olmert moet doen. In een door een groot reclamebureau ontworpen mediastrategie wordt Olmert, ex-burgemeester van Jeruzalem, gepresenteerd als de natuurlijke opvolger van Sharon.

Bij een campagne horen posters en tv-spots, maar ook politieke plannen. Al was het maar om de kritiek te vermijden dat Kadima geen eigen programma en geen ideologische wortels heeft en slechts een verzameling van ministeriële, ambtelijke en militaire aanhangers van Sharon is. Olmert gaat dus, net als Sharon al deed, de armoede bestrijden, de kloven tussen de joodse bevolkingsgroepen dichten, Palestijns terrorisme bestrijden én nederzettingen ontruimen.

Of Sharon dat laatste werkelijk van plan was, zullen we nooit weten, maar Olmert wil als premier na de verkiezingen ook een aantal nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever ontruimen. Tegelijkertijd met de presentatie van de Kadimacampagne sprak Olmert vannacht via een videokanaal de in Washington verzamelde Israëllobby AIPAC toe. Tegen AIPAC zei Olmert dat hij van plan is internationale steun te vergaren voor een plan om eenzijdig de grenzen van Israël vast te stellen.

Eenzijdig. Dat is het sleutelwoord, omdat Israël zeker na de toetreding van het moslimfundamentalistische Hamas geen Palestijnse 'partner' meer ziet om mee te onderhandelen.

Olmert wil van de internationale gemeenschap, de Verenigde Staten voorop, steun voor de ontruiming van in totaal zeventien nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. De VS, de Europeanen en zelfs de Russen - Olmert sprak zondag president Poetin bestraffend toe over de foute ontvangst van Hamas in Moskou - moeten maar begrijpen dat na de verkiezingsoverwinning van Hamas van vorige maand de Routekaart naar Vrede, het internationale vredesplan, iedere betekenis heeft verloren.

In ruil voor de ontmanteling van deze illegaal aangelegde gemeenschappen wil Olmert van de VS, maar ook van de Europese Unie erkenning van de 'definitieve, permanente grenzen'. Avi Dichter, de voormalige directeur van de binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet en nummer twee in Kadima, lichtte het plan toe. Samengevat kwam die toelichting erop neer dat Israël de gebieden rondom zes grote nederzettingenblokken en de Jordaanvallei annexeert om de resterende enclaves over te dragen aan de Palestijnen. Aan westelijke kant wordt de grens van het gebied voor de Palestijnse staat dan gevormd door de afscheidingsbarrière en aan oostelijke kant door de Jordaanvallei en de grenzen rondom enclaves, Dichter benadrukte dat het om een 'civiele evacuatie' gaat, de militairen blijven op de bezette Westelijke Jordaanoever 'en poste' zolang Hamas aan de macht is bij de Palestijnen. Van een feitelijke beëindiging van de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever is in het plan-Olmert geen sprake. Het gaat veel eerder om een bevestiging van de huidige situatie minus zeventien nederzettingen met hooguit 20.000 inwoners.

Rechts Israël, de religieuze zionisten in de nederzettingen, protesteerde meteen heftig en Likudleider Benjamin Netanyahu sprak van het cadeau van Olmert aan Hamas. Maar de meerderheid van de Israëliërs lijkt de politiek van eenzijdige stappen te steunen. Voor Kadima en Olmert zijn aan het ontmantelen van deze nederzettingen geen grote politieke risico's verbonden: deze kolonisten stemmen niet op Kadima, terwijl de bewoners van de grote nederzettingen die Israël wil annexeren dat wel doen.

Of Olmert krachtig genoeg is en werkelijk kan doorzetten is de vraag, de gedachte periode om deze nederzettingen te ontruimen is volgens Dichter vier jaar, een eeuwigheid in het Midden-Oosten, en de medewerking van de Europese Unie staat niet vast. Het dagblad Ha'aretz constateerde dat het plan van Olmert 'niet het begin van een terugtrekking is en dus niets zal oplossen'.

Om die reden reageerde Hamasleider Ismael Haniyeh, die als het aan Avi Dichter ligt alsnog geliquideerd wordt, uiterst laconiek: 'Laten zij zich eenzijdig terugtrekken, wij zullen de Palestijnse Autoriteit sterker maken op iedere vierkante centimeter bevrijd land.'