Hollywood is trots op zijn politieke moed

Hollywood greep de uitreiking van de Oscars vannacht aan om zichzelf te feliciteren met zijn politieke moed. Een overrompelende winnaar was er niet: de bekroning van Crash kwam voor de makers en acteurs zelf als een verrassing.

Jack Nicholson (midden) geeft de Oscar voor 'Crash' - beste film - aan producent Cathy Schulman en regisseur Paul Haggis Foto Reuters Best picture winners, producers Cathy Schulman (L) and Paul Haggis (R) of "Crash," stand with presenter Jack Nicholson backstage at the 78th annual Academy Awards in Hollywood, March 5, 2006. REUTERS/Mike Blake REUTERS

Crash is vannacht in Hollywood uitgeroepen tot beste film van het jaar 2005. De film van de Canadese regisseur Paul Haggis, geproduceerd door Haggis zelf en Cathy Schulman, kreeg aan het eind van een drieënhalf uur durend prijzenfestival in het Kodak Theater de belangrijkste Oscar. Hoewel Crash door enkele gezaghebbende critici al was getipt, kwam de bekroning voor de makers en de vele acteurs in het theater duidelijk als een grote verrassing.

De 78ste editie van de Oscaruitreiking was op geen enkele in Nederland te ontvangen zender te zien. De beelden ervan kwamen wel binnen in de NCRV-studio, waar verslaggevers mochten meekijken en waar de radio live verslag deed. Het prijzengala van vannacht kende geen overrompelende winnaar zoals de vorige twee edities met Million Dollar Baby (2004), die vier Oscars kreeg, en deel drie van The Lord of the Rings (2003), die al zijn elf nominaties verzilverde. Crash won dit jaar een Academy Award in drie categorieën: beste film, beste originele scenario en beste montage. Brokeback Mountain, de gedoodverfde favoriet met acht nominaties, kreeg er ook drie, voor beste regie (Ang Lee), beste scenario naar een boek (van Annie Proulx) en beste muziek (Gustavo Santaolalla). Ook de door de internationale pers uiterst koeltjes ontvangen Memoirs of a Geisha, die over een maand in Nederland uitkomt, kreeg drie Oscars: voor kostuums, camerawerk en art direction.

De Nederlands-Palestijnse productie Paradise Now kreeg geen Oscar. Als beste niet-Engelstalige film werd Tsotsi gekozen, van Gavin Hood. De Zuid-Afrikaanse regisseur prees in zijn dankwoord zijn collega-filmers in deze categorie met wie 'een hechte band was ontstaan'. In een telefonische reactie lieten regisseur Hany Abu-Assad en co-scenarist en producent Bero Beyer vanuit het Kodak Theater weten dat zij Tsotsi de Oscar gunden en dat de nominatie voor Paradise Now al een prijs op zichzelf was. Bovendien kreeg hun film op zaterdag al de Independent Free Spirit Award voor beste buitenlandse film door een onafhankelijke producent.

Abu-Assad wilde niet speculeren over de invloed die protesten tegen zijn film hebben gehad op de stemming bij de leden van de Academy of Motion Pictures. Vrijdag werd nog een petitie aan de organisatie aangeboden door nabestaanden van slachtoffers van Palestijnse zelfmoordaanslagen. Zij vroegen om terugtrekking van de film. Dat is niet gelukt. Wel is er van verschillende kanten bij de Academy op aangedrongen de film niet aan te kondigen als afkomstig uit 'Palestina', zoals op het oorspronkelijke inzendingsformulier stond. Gisteravond kondigde Will Smith Paradise Now aan als een film 'uit de Palestijnse gebieden'.

Tijdens de ceremonie van gisteravond, gepresenteerd door tv-komiek Jon Stewart, feliciteerde Hollywood zichzelf met de provocerende films die dit jaar waren gemaakt en genomineerd. Samuel L. Jackson leidde een montage van klassieke gewaagde films in met de woorden dat 'Hollywood altijd het moedigste geluid had laten horen'. Daarop volgden beelden uit films als Fury, They Call me MISTER Tibbs!, Grapes of Wrath, The Great Dictator, One Flew Over the Cuckoo's Nest, Philadelphia en Million Dollar Baby. 'En geen van deze kwesties', zei Stewart daarna met zijn plechtigste gezicht, 'was ooit nog een probleem.' George Clooney had, als regisseur van de pittige Good Night, and Good Luck. en als acteur in de explosieve Syriana, misschien nog wel het meeste recht van spreken. Hij zei dat 'Hollywood over aids sprak toen er nog over werd gefluisterd' en dat de Academy de zwarte Hattie McDaniel een Oscar had gegeven 'toen zwarten nog op de achterste rijen van de bioscoop moesten zitten'. Clooney's Good Night, and Good Luck. verzilverde geen enkele van zijn zes nominaties. Steven Spielbergs Munich evenmin: vijf nominaties, geen prijs. Clooney kreeg wel de Oscar voor beste mannelijke bijrol in Syriana.

In de acteer-Oscars zaten geen verrassingen. Beste acteur werd Philip Seymour Hoffman die zichzelf transformeerde in Truman Capote (Capote), beste actrice Reese Witherspoon die voor haar rol als June Carter in Walk the Line country-zingen had geleerd. Beste bijrol-actrice was Rachel Weisz (The Constant Gardener).

Komiek Stewart liet af en toe merken het publiek maar tam te vinden. Toen de rappers Jordan Houston, Cedric Coleman en Paul Beauregard op het podium luidruchtig hun prijs voor het liedje It's Hard Out Here for a Pimp (uit de film Hustle & Flow) vierden, zei Stewart uit de grond van zijn hart: 'Zó haal je dus een Oscar op'.

Er waren weinig gedenkwaardige dankwoorden, geen tranenvloed zoals in het verleden bij Halle Berry of Gwyneth Paltrow, al kwam Reese Witherspoon dichtbij. Philip Seymour Hoffman sprak zijn moeder toe, die 'in haar eentje vier kinderen heeft grootgebracht'. Paul Haggis sprak het meest politieke dankwoord terwijl hij de Oscar voor het beste scenario vasthield: 'Kunst is geen spiegel waarin de wereld zichzelf kan bekijken. Kunst is een hamer waarmee je de wereld vormgeeft.'