Een vriendenclub van idealisten

Hulpvaardige Nederlanders vinden elkaar via de site van de Club van 100. Dat levert bijzondere televisie op.

Kunstenaar Cor Bras (l) werd via de Club van 100 geholpen door buurtgenoot Marjolein. Foto: RVU RVU

Televisieprogramma's met een eigen website zijn er genoeg. Maar een site waarvan een compleet tv-programma is afgeleid, is nog een zeldzame verschijning op de Nederlandse zenders. De website www.clubvan100.nl lijkt nog het meest op een ideële versie van Marktplaats.nl, waar geen goederen maar gratis diensten worden aangeboden. Zo'n dienst kan een aanbod zijn om te helpen met de belastingaangifte, of om te helpen klussen. Maar op dezelfde site vraagt ook een gescheiden moeder om juridische bijstand, zoeken eenzame ouderen gezelschap en worden volgens RVU-eindredacteur Bram van Splunteren zelfs verslaafden geholpen: 'Een Limburger gaf aan dat hij wilde afkicken. Een van de clubleden heeft telefonisch contact met hem gelegd en zij heeft hem zover gekregen zich op te laten nemen in een afkickkliniek. Zover ik weet verblijft hij daar nu nog. Wij hadden dit verhaal graag op televisie laten zien, maar hij wilde niet in beeld.'

De geschikte items van de site worden door de dertienkoppige redactie van de Club van 100 geselecteerd voor televisie- en radioprogramma's. Dat levert leuke tafereeltjes op in Nederlandse huiskamers, die zonder het idealistische uitgangspunt van de website vermoedelijk nooit door een cameraploeg geregistreerd zouden zijn.

Soms zijn het verrassend eenvoudige problemen. Een vrouw is ten gevolge van een operatie niet meer in staat haar administratie te doen. Op haar hulpkreet volgt een stroom van reacties, maar uiteindelijk ontfermt een aantal vriendinnen zich over de papierwinkel. Plagerig verwijten de dames hun vriendin dat ze beter rechtstreeks hulp had kunnen zoeken dan de Club van 100 in te schakelen. Volgens Van Splunteren brengt de Club mensen met elkaar in contact die door isolement en vervreemding niet meer in staat zijn om zelfstandig elkaars hulp in te roepen. Zo zat Kunstenaar Cor Bras financieel aan de grond, en werd hij via de Club van 100 uiteindelijk door een buurtgenoot geholpen.

In de oorspronkelijke opzet van het programma, bedacht door Michiel van Erp, onderhielden honderd mensen via de beeldtelefoon contact met elkaar. Dat leidde tot veel gesprekken, maar weinig daadwerkelijke onderlinge hulp. Om dat element kracht bij te zetten, werd besloten de gemeenschap niet meer tot honderd te beperken.

Bram van Splunteren, die eerder bij de VPRO de Happyvpro.nl-community voor de 'alternatieve single' ontwikkelde, begon vorig jaar oktober eerst met wat zelf bijeengesprokkelde voorbeelden van hulpvaardige mensen. Door deze tv-uitzendingen werden de kijkers op het bestaan van de website geattendeerd. Vanaf dat moment fungeerde www.clubvan100.nl als de bron voor nieuwe radio- en tv-items. De gemeenschap van hulpvaardige idealisten groeit snel: inmiddels zijn bijna 3.000 mensen ingeschreven met een vraag of aanbod van diensten. De verhouding tussen clubleden die hulp verlenen en clubleden die in uiteenlopende moeilijkheden verkeren, is redelijk in evenwicht.

'Wat je op tv ziet en op de radio hoort is slechts het topje van de ijsberg', zegt Van Splunteren. 'Het tv-programma is het uithangbord van de website geworden. Na elke uitzending komen er honderd tot honderdvijftig deelnemers bij.'

Rond en tijdens de uitzending bezoeken 1.500 tot 2.000 mensen de website van de Club van 100. De multimediale formule van de club van 100 is voor Nederland nieuw, en ook buitenlandse equivalenten kent Bram van Splunteren niet. Er zijn weliswaar websites die zich toeleggen op informele economie, maar die hebben weer geen televisie- of radiouitzending als afgeleide. Het unieke van de Club van 100 is volgens Van Splunteren bovendien de volstrekte belangeloosheid. Weliswaar vraagt een aantal deelnemers bij een aanbod ook een wederprestatie, maar er komt meestal geen geld aan te pas.

Een harde kern van de Club van 100 vindt elkaar dagelijks in de chatroom. Op de site bestaat tevens de mogelijkheid om over een bepaalde vraag te discussiëren. Dat gebeurde bijvoorbeeld naar aanleiding van een voormalige gedetineerde, die op scholen de jeugd wilde waarschuwen voor een leven in de criminaliteit. Sommige clubleden dachten dat zulke voorlichting jonge mensen juist op ideeën zou brengen.

Er zijn wel risico's aan deze werkwijze verbonden die de redactie niet in de hand heeft, erkent Van Splunteren. Iemand kan zich met minder goede bedoelingen aan een ander opdringen. Voor ideële miskopen neemt de RVU geen verantwoordelijkheid, zegt Bram van Splunteren: 'Net als op een gewone internetveiling waar spullen worden aangeboden: bij de Club van 100 moet je het aanbod eerst goed inspecteren, alvorens erop in te gaan.'

Tv: dinsdag, 19.50u Ned. 3

Radio: zaterdag van 15.00u tot 15.40u op Radio 747.

    • Tom Rooduijn