De rollen omgedraaid: India weer op één

Zo opgewekt als in India is gereageerd op het bezoek van Bush, zo groot is de teleurstelling in Pakistan. Musharraf is een partner in de strijd tegen terrorisme, maar voor de rest hebben de VS hem niet nodig.

President Bush kreeg zaterdag cricketles op het terrein van de Amerikaanse ambassade in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. In de VS is honkbal verreweg de belangrijkste sport, in Azië is dat cricket. Foto's AP U.S. President George W. Bush bowls during a cricket workshop as an unidentified players from the Islamabad College for Boys look on at the U.S. embassy in Islamabad, Pakistan, Saturday, March 4, 2006. (AP Photo/Charles Dharapak) Associated Press

De tegenstelling is groot: euforie in India, teleurstelling in Pakistan. Dit keer gaat het niet om de uitslag van een cricketwedstrijd tussen de twee buurlanden, maar om de nasleep van het bezoek van de Amerikaanse president George W. Bush. Donderdag en vrijdag was hij India, afgelopen zaterdag in Pakistan. Met de regering New Delhi sloot hij een baanbrekend nucleair akkoord, de Pakistaanse president Pervez Musharraf moest het doen met beloftes.

Tijdens de gezamenlijke persconferentie met Bush stond de Pakistaanse leider er een beetje sip bij. Hij had geen glanzende overeenkomsten te melden, zoals eerder de Indiase premier Manmohan Singh. En over Kashmir, de regio die door India en Pakistan wordt betwist, viel er ook niets te zeggen, ook al had Musharraf van te voren de hoop uitgesproken dat Bush India zou aanspreken over het conflict.

Bush spande zich vooral in om Musharraf te prijzen als bondgenoot in de strijd tegen terrorisme. Ongetwijfeld heeft hij ook even verwezen naar Afghanistan, dat zegt veel last te hebben van Talibaan-strijders die vanuit Pakistan opereren.

Het bezoek van Bush kwam in een moeilijke periode voor Musharraf. Pakistan heeft net weken van gewelddadige demonstraties achter de rug. Die waren aanvankelijk gericht tegen de Deense spotprenten van de profeet Mohammed, maar keerden zich later ook tegen Musharraf en de VS. Islamitische partijen en andere oppositiepartijen proberen van de onrust gebruik te maken om de bevolking te mobiliseren tegen Musharraf, de president in legeruniform die in 1999 de macht greep. Daarom had Musharraf zaterdag graag goed nieuws gemeld.

Toen Musharraf in 2001 zijn steun aan de Talibaan in Afghanistan introk en zich aan de zijde van de VS schaarde, haalde hij zijn land uit een diplomatiek isolement. Aanvankelijk leidde zijn ommezwaai tot grote weerstand bij de fundamentalistische groeperingen. Maar daar stond tegenover dat Europa en de VS ineens weer zaken wilden doen met Pakistan, tot grote ergernis van India overigens. Plotseling kwam er weer geld binnen en telde Pakistan mee op het wereldtoneel.

Maar vijf jaar later is de glans van Musharrafs aanpak er een beetje van af. Economisch gaat het goed, maar vooral de middenklasse in de grote steden profiteert daarvan. De onvrede groeit onder de armen, terwijl politieke partijen klagen over het uitblijven van een echte democratie.

De Pakistaanse media zijn nu eensgezind negatief over de resultaten van het Amerikaanse bezoek. Vooral de nucleaire overeenkomst met India wordt ervaren als een klap in het gezicht van Pakistan. De VS gaan nucleaire technologie leveren aan aartsrivaal India, maar weigeren met Pakistan soortgelijke zaken te doen. De onthullingen over illegale export onder leiding van atoomgeleerde Abdul Khan zullen daar niet vreemd aan zijn. Volgens sommige waarnemers ligt het daarom voor de hand dat Pakistan de banden met China, waar Musharraf onlangs nog op bezoek was, verder zal aantrekken.

Was Pakistan in 2001 nog Amerika's belangrijkste bondgenoot in deze regio en kwam India op een tweede plaats, nu zijn de rollen omgedraaid. India is de bondgenoot voor de toekomst, in economisch én politiek opzicht, en zal ook militair alleen maar groeien. Pakistan moet genoegen nemen met zijn rol in de strijd tegen terrorisme. De VS zijn geïnteresseerd in India, over Pakistan maakt het zich zorgen.

Volgens de media is het ook pijnlijk dat Musharraf zijn gast niet heeft weten te overtuigen van de noodzaak van Amerikaanse bemiddeling over Kashmir. India wil geen inmenging van buitenaf, en heeft weer zijn zin gekregen, is de vaststelling.