De Palingsound

'Palingsound is voor mij de klank van de overdrijving. Volendammers houden van sterke verhalen. Dat vertaalt zich naar onze muziek. Het moet bij ons nog mooier, nog lyrischer, nog meer emotioneel over the top dan alles wat je eerder hebt gehoord. Dat pathetische, dat zware: dàt is de Palingsound. In 1968 is daar al een studie naar gedaan, waarin muziektheoretisch werd aangetoond dat in Volendamse zeemansliedjes relatief uitgesproken melodische wendingen voorkwamen. Volgens sommigen heeft dat te maken met de vermeende mediterrane achtergrond van de Volendammers, maar dat is nooit bewezen.'

VOLENDAM,3-3-206. DICK DE BOER FOTO LEX VAN ROSEN Rossen, Lex van

Dick de Boer is muzikant en auteur van Palingsound, een handzaam boek over Volendamse popmuziek. Het werd vandaag in aanwezigheid van de zangers Piet Veerman, Jan Keizer en Jan Smit werd gepresenteerd in paviljoen Smit-Bokkum, waar ook het vorig jaar geopende Palingsound Museum is gevestigd. Behalve een geschiedenis van 100 jaar Volendamse muziek bevat het boek interviews met kopstukken uit The Cats, Left Side, Nextone en BZN die hun meest memorabele muziekmoment beschrijven. Voor The Cats was dat de tournee door Indonesië waar ze een Beatles-achtige ontvangst troffen; Jan Smit hecht het meest aan het moment dat hij geen 'Jantje' meer werd genoemd.

'Toen discjockey Joost den Draayer eind jaren zestig de term 'Palingsound' lanceerde, bedoelde hij dat waarschijnlijk een beetje lacherig. Maar het is een eigen leven gaan leiden; het is een geuzennaam geworden. Volendam had een rijke muziektraditie. Dank zij het succes van The Cats werd het opeens een nationaal fenomeen, met drie nummer 1-hits op rij. Daarna kreeg je Left Side en BZN, die in het begin nog heel erg ruig klonken. Toen BZN nog geen zangeres had en Jan Keizer nog drumde, rockten ze zo hard dat ze zich konden meten aan Led Zeppelin. Het werd pas Palingsound toen ze Mon amour opnamen, een bewuste knieval naar de lichtere muziek.

'Onder muzikanten circuleren heroïsche verhalen. Ik ben van 1969 dus ik heb de hoogtijdagen van The Cats niet meegemaakt. Maar ik heb gehoord hoe belangrijk muziek toen was voor Volendammers. Er heerste armoede, iedereen kwam uit grote gezinnen en er waren nog nauwelijks tv's. Als je in een bandje zat, ontsnapte je aan de verveling. Harmen Veerman zag zijn broer Cees beroemd worden met The Cats en hij wilde dat óók. Dus begon hij Left Side, een band die muzikaal hoog werd aangeschreven. Als Left Side aan een talentenjacht mee mocht doen, liep het hele dorp uit. Als ik zo'n verhaal voor me zie, lijkt het of de beelden zich in zwartwit aftekenen. Het was je katholieke plicht om een gezin te stichten, ook als je in een rockband zat. Er moest brood op de plank. Daarom redde Left Side het niet, BZN wel.

'Volendammers zijn prestatiegericht. Ze willen hoe dan ook op nummer één staan. Misschien is dat het collectieve minderwaardigheidscomplex. We blijven die boertjes en vissers die even moeten laten zien wat we kunnen. Daarom zijn Volendamse artiesten van die goede showmensen. Hier in het dorp gaat extreem kritisch gekeken worden naar mijn boek, weet ik nu al. Ze vinden het snel te klein, foto's niet goed, verhalen te kort. In het voorwoord heb ik expres geschreven dat je voor de zuivere waarheid niet bij Volendammers moet aankloppen. Ze houden van aandikken. Dat hoort bij de Palingsound.'

Palingsound: 100 jaar muzikaal bloed in Volendam (uitg. Terra Lannoo).

    • Jan Vollaard