Regels geschonden bij lokale campagnes

In de provinciehoofdsteden Maastricht, Den Bosch en Groningen wordt overheidsgeld oneigenlijk gebruikt door lokale afdelingen van politieke partijen.

Dit blijkt uit onderzoek van deze krant naar de financiën van 46 afdelingen van politieke partijen die deel uitmaken van de colleges van B en W in de twaalf hoofdsteden. Geen van de afdelingen die zijn benaderd om inzage te geven in hun financiën laat de jaarrekening goedkeuren door een accountant. De cijfers worden meestal alleen beoordeeld door kascontrolecommissies van eigen partijleden.

In Maastricht hebben afdelingen van het CDA en de VVD 30.000 euro gemeentegeld in hun campagnekassen gestort dat eigenlijk is bedoeld om het raadswerk van de fracties te ondersteunen. Dit is strijdig met gemeentelijke regels.

In Den Bosch worden uit de fractievergoeding onwettige betalingen gedaan aan een wethouder en raadsleden van GroenLinks.

In Groningen komt bij GroenLinks geld, dat is bedoeld voor ondersteuning van de fractie, terecht bij de afdeling van de partij. Daardoor kan het worden gebruikt voor de verkiezingen. Volgens de Groningse hoogleraar staatsrecht D.J. Elzinga is dit oneigenlijk. Elzinga, die eerder in Amsterdam onderzoek deed naar een soortgelijke kwestie, zegt dat het geld niet voor de partijafdelingen, maar voor de fractie is bestemd.

Burgemeester Leers (CDA) van Maastricht wil snel met de fracties in zijn stad overleggen. 'Als klip en klaar is dat de verordening is overtreden, dan moet meteen worden terugbetaald', aldus Leers.

Uit het onderzoek van NRC Handelsblad blijkt dat, mede door het oneigenlijk gebruik van overheidsgeld, het CDA in Maastricht het op een na grootste campagnebudget (43.000 euro) heeft voor de komende raadsverkiezingen. De grootste campagnepot heeft Leefbaar Utrecht (75.000 euro). De verschillen in budgetten zijn groot. Zo heeft GroenLinks in Haarlem slechts 1.200 euro te besteden.

De landelijke partijen hebben in de afgelopen jaren overigens hun grip op de lokale financiën verstevigd. Voor de boekhouding zijn landelijke richtlijnen opgesteld. Vier van de 46 afdelingen weigeren deze krant openheid te geven.

Volgens de nieuwe Wet financiën politieke partijen, die het kabinet dit jaar aan de Kamer wil voorleggen, moeten ook lokale partijen en afdelingen financieel openheid van zaken gaan bieden. Zo moeten de namen van geldgevers openbaar worden. De afdelingen zeggen overigens niet of nauwelijks giften van bedrijven aan te nemen. Uit de gegevens van de afdelingen blijkt dat verkiezingscampagnes duurder zijn dan vier jaar geleden. Belangrijkste oorzaak is de 'veramerikanisering' van de lokale campagnes. Steeds vaker worden lokale tv- en radiozenders gebruikt om de kiezer te bereiken; steeds minder de regionale krant.

Campagnes: pagina 2

Rectificatie / Gerectificeerd

In de artikelen Regels geschonden bij lokale campagnes en Stiekem de kas spekken met publiek geld (4 maart, pagina 1 en 2) staat dat in Den Bosch ten onrechte betalingen zijn gedaan aan twee raadsleden en een wethouder van GroenLinks. De onjuiste betalingen zijn gedaan aan de twee raadsleden, niet aan de wethouder.