Onderzoek: Vinex-wijken zijn niet saai

Vinex-wijken zijn de meest gevarieerde grootschalige buitenwijken die ooit in Nederland zijn gebouwd. Dit is de conclusie van Vinex! Een morfologische verkenning, een rapport van het Ruimtelijk Planbureau dat maandag verschijnt.

Deze conclusie weerspreekt de reputatie van de Vinex-wijken. De nieuwste buitenwijken hebben het imago monotoon te zijn: Vinex is een synoniem geworden voor saai. Maar, aldus Han Lörzing, een van de vier medewerkers die het onderzoek van het Ruimtelijk Planbureau uitvoerden, 'Vinex-wijken zijn in alle opzichten gevarieerd'.

Volgens Lörzing zijn niet alleen tussen de Vinex-wijken de verschillen groot. 'Ook binnen de wijken vind je heel uiteenlopende buurten, van dichtbebouwde centra tot vrijstaande huizen. Ook de variatie in architectuurstijlen is groot. Hierin verschillen de Vinex-wijken van voorgaande generaties buitenwijken. Die oude buitenwijken waren vooral oefeningen in herhaling, maar de Vinex-wijken zijn juist oefeningen in variatie.'

De ongeveer honderd Vinex-wijken die nu overal in Nederland worden gebouwd, zijn het gevolg van de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra uit 1994. Hierin wees de rijksoverheid gebieden bij bestaande steden aan waar 450.000 woningen moesten worden gebouwd.

Al in de tweede helft van de jaren negentig, toen de eerste Vinex-woningen werden opgeleverd, barstte de kritiek op de Vinex-wijken los en kregen ze de reputatie van saaie buitenwijken. Veel Vinex-wijken zullen pas in 2015 of nog later zijn voltooid.

De onderzoekers van het Ruimtelijk Planbureau onderzochten dertien Vinex-wijken. Ze analyseerden de wijken van top tot teen, van de stedenbouw tot de architectuurstijlen, en stuitten op een rijke variatie. 'In stedenbouwkundig opzicht had de 21ste eeuw slechter kunnen beginnen', zo luidt de laatste zin van het Vinex-rapport.

Zaterdags Bijvoegsel: pagina 42

    • Bernard Hulsman