Neem een adempauze

Er zit iets absurds in, zei wethouder Aboutaleb. Aan de ene kant doen we de grootste moeite om jonge talenten naar Nederland te halen. We mobiliseren speciale politiemachten, richten kampen op om vroegtijdige schoolverlaters weer in het gareel te brengen. We opperen dat iedereen verplicht moet worden op straat Nederlands te spreken. Dan komt er een meisje dat perfect Nederlands spreekt, niets liever wil dan haar eindexamen doen, alles wijst erop dat ze zal slagen, en we bewegen hemel en aarde om haar binnen vier weken over de grens te zetten. Want ze komt uit Kosovo dat we een jaar of acht geleden niet voor niets naar de vrijheid hebben gebombardeerd. Ik heb de argumentatie van de Amsterdamse wethouder wat uitgebreid. In ieder geval overwoog hij tegen te zijn. Als het aan hem lag mocht Taïda Pasic haar school in Winterswijk afmaken. Wat ze dan met een Nederlands diploma in Kosovo zou moeten doen is een andere vraag.

Nog onder het bewind van burgemeester Schelto Patijn hadden we in Amsterdam de Turkse kleermaker Gümüs. Een voorbeeld voor alle kleermakers. Sprak uitstekend Nederlands, had kinderen die niets liever wilden dan hun Nederlandse school afmaken. Ze hoopten dat Ajax kampioen zou worden. Mevrouw Gümüs was populair in de buurt. Maar de toenmalige bewindsman ontdekte dat er iets niet klopte. De familie moest terug naar Turkije. De vriendjes protesteerden, het schoolhoofd vond het ook niet in orde, de buurt verzette zich, de burgemeester was tegen de uitzetting. Maar in de bewindsman/vrouw - ik weet niet meer wie het was - werd de Paragraphenreiter wakker. In het Nederlands: mierenneuker. Allebei uitstekende woorden. Het brengt iets terug van je jeugd, de buurman die je bal afpakte, de agent die je wilde bekeuren omdat je in het gemeentegras liep. 'Ja maar, agent...' Daar had die agent niets mee te maken. 'Als we dat allemaal zouden doen, zou het hier een mooie boel worden!'

Kleermaker Gümüs, held van de dag, moest met zijn hele familie terug. Het laatste wat we van hem hoorden was dat hij in een Turkse badplaats een hotel had geopend. In Turkije is er nu in ieder geval één Turk die vloeiend Nederlands spreekt.

Voor sommige toestanden die niet mogen, niet door de beugel kunnen, maar waarvan de meeste mensen vinden dat ze volkomen in orde zijn, kunnen we in Nederland oplossingen bedenken waarmee iedereen tevreden is. Veronica, de commerciële popzender, is illegaal op een schip buiten de territoriale wateren begonnen. Later is er een illegale televisiezender bijgekomen, op een kunstmatig eiland, het REM-eiland. Het belangrijkste programma was Het sprekende paard Ed, een serie waarin een Engels sprekend paard de hoofdrol had. Nadat was vastgesteld dat deze uitzendingen in strijd waren met de Nederlandse rechtsorde, werd het REM- eiland door de mariniers bestormd en veroverd. Ik denk wel eens dat in die tijd de grondslag voor de Leefbaren van nu is gelegd. Intussen zijn de bordjes verhangen. De commerciëlen hebben het in de ether voor het zeggen, en de publieke omroepen dreigen in de illegaliteit te worden gedrongen.

Voor andere, op het eerste officiële gezicht ongewenstheden zijn ook allerlei oplossingen bedacht, Luxemburgse constructies, Zwitserse bankrekeningen, huizen in Brasschaat, en als er helemaal niets meer hielp, hadden we nog altijd die bijzondere nationale vorm van compromis. Wij zijn de bakermat van het gedogen. Kortom, als het erop aan komt, zijn Nederlanders ongelofelijk inventief in het bij klaarlichte dag ontduiken van hun eigen wetten.

Nu komt het erop aan. Een meisje dat op school goed haar best doet, bewonderenswaardig Nederlands spreekt en voor haar eindexamen zit, moet het land uit, omdat het anders in Nederland een mooie boel zou worden. Iedereen kon op zijn vingers natellen dat hieruit nationaal tumult zou ontstaan. De minister heeft de zaak misschien onderschat (hoewel ik haar daarvoor niet zo gauw aanzie), en zo is nu de situatie ontstaan die je in de politiek zoveel mogelijk moet vermijden. Alle partijen hebben zich in een hoek gemanoeuvreerd waar ze niet meer uit kunnen.

Wat eist in zo'n geval het landsbelang? Een adempauze. Die wordt geruisloos ingesteld en duurt tot na het eindexamen. De energieke Taïda Pavic doet zo verschrikkelijk goed haar best dat ze niets anders dan negens en tienen haalt. Ze wordt de best geslaagde leerlinge van het jaar, als zodanig gehuldigd, en dan strijkt de minister over haar hart. Het meisje mag blijven, waarna de bewindsvrouwe weer haar krachten kan wijden aan de uitgeprocedeerde Iraanse homoseksuelen.

    • S. Montag