Laurus alweer gered van de ondergang

Het woord faillissement klonk gisteren enkele keren op een bijeenkomst van Laurus. Het was geen feest bij het supermarktbedrijf, 'maar verkoop van Edah en Konmar redt Laurus juist.'

Opnieuw joeg Laurus gisteren zijn beleggers in de gordijnen. Aandeelhouders van het supermarktbedrijf (Super De Boer, Edah, Konmar) zijn wat gewend, maar toch zakte de beurskoers 7 procent.

Bij de presentatie van de jaarcijfers liet Laurus weten dat het 'onzeker' is of het op tijd kan voldoen aan de voorwaarden van een kredietakkoord met ABN Amro, ING en Rabobank. Terwijl die overeenkomst geen twee maanden oud is.

Ook werden beleggers onrustig omdat accountant KPMG door alle onzekerheden niet zijn controlewerk over vorig boekjaar heeft afgerond. Verder daalde het eigen vermogen in snel tempo, van 150 miljoen euro in 2004, naar 85 miljoen euro vorig jaar.

Financieel bestuurder Kenaad Tewarie weersprak in een toelichting dat het onheilspellende teksten zijn. Ze waren volgens hem nodig, omdat het onduidelijk is of de dit jaar geplande verkoop van Edah en Konmar zal slagen.

Laurus zegt dat het bedrijf niet door de banken is gedwongen om twee van de drie supermarktformules te verkopen, Edah en Konmar. 'Dat geloof ik helemaal niet', zegt analist Nico van Geest van de bank Van Lanschot. 'Dat moeten ze natuurlijk zo zeggen, maar ze hebben gewoon hun targets niet gehaald.'

Vorig jaar haalde Laurus één van de randvoorwaarden al niet die de banken bij de laatste reddingspoging hadden opgelegd. Daarvoor kreeg het bedrijf uitstel, maar snel bleek dat Laurus dit jaar beide financiële eisen zou missen. Vooral omdat het concern marktaandeel blijft kwijtraken (afgelopen jaar van 15,4 procent naar 14,3 procent), de omzetdaling verder gaat en de verliezen aanhouden.

Topman Harry Bruijniks somde vele oorzaken op voor de neergang van Laurus. De meeste supermarkten zijn de afgelopen tien à vijftien jaar niet gemoderniseerd. Hij stipte natuurlijk de aanhoudende prijzenoorlog aan, die Albert Heijn in 2003 begon. Om mee te concurreren verkoopt Laurus 600 artikelen onder de inkoopprijs. Een A-merk pindakaas ligt bij Laurus 27 procent beneden de inkoopprijs in de winkel, een A-merk tomatensoep 26 procent.

Gisteren wees Bruijniks ook nadrukkelijk op de toegenomen populariteit van de drie discounters van Nederland: Aldi, Lidl en Dirk van den Broek/Bas van der Heijden. Het aantal supers nam de afgelopen vijf jaar af met 12 procent, maar het aantal zaken van die drie discounters steeg 39 procent.

Bruijniks kritiseerde gemeentebesturen. Ze geven supermarktbedrijven te snel toestemming nieuwe winkels te openen of bestaande zaken te vergroten. Zo bleef de bevolking in Maassluis, Winterswijk en Valkenswaard sinds 1998 gelijk, maar nam de vloeroppervlakte van supermarkten toe met respectievelijk 37, 66 en 55 procent.

Laurus zegt van alles te hebben gedaan om de drie ketens weer winstgevend te maken, maar slaagde er niet in. 'Het is in de huidige markt niet voldoende', zei Bruijniks. Het kernprobleem is de lage omzet per vierkante meter winkelvloer. Deze was ongeveer 60 euro per vierkante meter en steeg na de aanpassingen naar 100 tot 110. Maar de concurrentie zit gemiddeld op 140 euro.

Zelfs voor de minst zwak presterende Laurus-keten Super De Boer is er na de laatste twee reorganisaties opnieuw een nieuwe moderniseringsronde nodig, genaamd Refresh II. Dat plan moet het assortiment verbeteren en de sterke punten van die formule accentueren.

Tewarie zegt positief te zijn over de afronding van de verkoop van Edah en Konmar dit jaar. 'Verder doorgaan op de oude weg zou niet haalbaar zijn geweest,' meent Tewarie. 'Dan zouden we steeds een aantal winkels moeten verkopen. Dat holt onze commerciële positie uit.' De banken eisen nu dat Super De Boer dit jaar winst maakt. Dat gaat lukken, stelt Tewarie: 'Vorig jaar draaide Super De Boer break-even'.

Analist Van Geest is niet meer zo bang voor een bankroet van Laurus. 'Verkoop van Edah en Konmar redt het bedrijf juist.' Afstoten drukt volgens hem de schuld, en het management kan zich richten op het overgebleven Super De Boer. 'Maar dan moeten ze de winkels wel snel verkopen.'

Aanbevelen doet Van Geest het aandeel Laurus zeker niet. 'Het is een totaal niet interessant aandeel. Want het is nooit feest bij Laurus.'