In het arbeidersparadijs

Schaken in Capelle la Grande heeft zo zijn voordelen, weet Hans Ree

De kont van een arme is niet slechter dan die van een rijkaard. Of dat waar is kan ik niet uit ervaring zeggen, maar het is de mening van Roger Gouvart, de communistische burgemeester van Capelle la Grande.

Vorige week dinsdag waren de deelnemers aan het jaarlijkse open schaaktoernooi uitgenodigd voor een wijnproeverij in het gemeentehuis, waar de burgemeester in een toespraak het sociaal beleid van zijn gemeentebestuur roemde. Voor de kont van de armen waren onlangs 35 paarden ter beschikking gesteld, gratis berijdbaar.

Capelle la Grande is een Frans industriestadje met ongeveer 8500 inwoners, vlakbij Duinkerken en de Belgische grens. Men is er daar trots op dat terwijl overal elders het liberale kapitalisme heerst, deze kleine maar dappere Gallische nederzetting nog verzet biedt tegen de macht van het geld. 'Een rijkaard die op een landgoed een kasteel neerzet om van onze voorzieningen gebruik te maken, willen we hier niet', zei de burgemeester strijdlustig.

Zijn stadje lijkt een waar arbeidersparadijsje met 135 clubs voor sport en spel en culturele activiteiten, alles bijna voor niets, en je vraagt je af of die 8500 inwoners nog wel eens iets anders doen dan paardrijden, boogschieten, schaken of judo.

De Gouvarts bestuurden het als een familiebedrijf. Vader Robert is al heel lang burgemeester en zijn zoon Bernard was tot zijn dood, een paar jaar geleden, de leider van de plaatselijke vakbond. Een andere zoon Michel, ook een vakbondsbestuurder, organiseert het jaarlijkse schaakfestival.

Het was dit jaar de 22ste keer dat het werd gehouden. Vanaf het begin gebruikte de familie Gouvart de goede communistische contacten om veel spelers uit de Sovjet-Unie naar hun toernooi te halen, die in het kader van de socialistische broederschap met speciale bussen uit hun woonplaatsen naar Capelle la Grande werden gebracht. Dat hoeft nu niet meer, maar het toernooi staat nog steeds in het teken van de communistische gelijkheidsidealen. De prijzen zijn niet erg hoog, maar er zijn er wel veel en alle sterke spelers krijgen hun onkosten vergoed.

Dit jaar waren er 624 deelnemers, waaronder 112 grootmeesters. Het is nog steeds het grootste open toernooi ter wereld, al komt het Aeroflottoernooi in Moskou dicht in de buurt. Aeroflot is overigens veel sterker, want daar zijn de geldprijzen wel erg hoog.

Een toernooi waar je in ieder geval geen geld op verliest is voor een modale schaakprofessional een buitenkansje en er waren dan ook net als in vorige jaren veel Nederlanders naar Capelle la Grande gekomen. Friso Nijboer en Karel van der Weide deden het het best met 6,5 uit 9, een punt minder dan de winnaar Alexander Moiseenko uit Oekraïne. Wouter Spoelman (15 jaar) en Thomas Willemze (23) behaalden een meesterresultaat. De volgende partij, uit de eerste ronde, is niet van Thomas, maar van zijn iets oudere broer Jeroen. De tegenstander Jevgeni Mirosjnitsjenko is een van de sterkste spelers van Oekraïne.

Jevgeni Mirosjnitsjenko - Jeroen Willemze, Capelle la Grande, eerste ronde.

1. Pf3 d5 2. c4 c6 3. d4 Pf6 4. Dc2 a6 5. Lf4 dxc4 6. Dxc4 b5 7. Dc2 Lb7 8. Pbd2 Pbd7 9. Pb3 e6 10. a3 a5 11. Tc1 a4 12. Pc5 Pxc5 13. dxc5 Pd7 14. Le3 Le7 15. g3 0-0 16. Lg2 h6 17. 0-0 Dc7 18. Pe1 Tad8 19. Pd3 e5 20. g4 Deze opmerkelijke zet lijkt me een teken dat de witspeler niet helemaal tevreden is over zijn stelling. Hij wil f7-f5 verhinderen, maar hij zal straks veel last krijgen van de verzwakking van veld f4. 20...Pf6 21. h3 Pd5 22. Ld2 Lc8 23. Lc3 Lf6 24. Pb4 Le6 25. Le4 Pf4 Hiermee begint zwart een actie waardoor wit erg in het nauw wordt gebracht. 26. Pxc6 Lb3 27. Db1 Pxe2+ 28. Kh2 Pxc1 29. La5 Gedwongen, want 29. Pxd8 Txd8 30. Txc1 Lg5 gevolgd door 31...Dxc5 zou heel goed voor zwart zijn. 29...Dd7 30. Lxd8 Lxd8 31. Pxd8 Pe2 32. Pb7 Dd2 33. Dd3 Df4+ 34. Kg2 Lc4 35. De3

Wit heeft zich nog net op de been weten te houden. Weliswaar kan zwart nu een kwaliteit winnen met de grappige zet 35...Pg3, maar na 36. Dxf4 Lxf1+ 37. Kxg3 exf4+ 38. Kxf4 zou de stelling toch heel onduidelijk blijven, omdat wits c-pion opeens een sterke troef is geworden. 35...h5 36. Te1 hxg4 Zwart moet doorzetten en materiaal offeren, want het eindspel na 36...Pd4 37. Dxf4 zou zeer gunstig voor wit zijn. 37. Txe2 f5 38. Lc6 gxh3+ 39. Kh1 Lxe2 40. Ld5+ Kh7 41. Dxe2 Dc1+ Zwart gaat remise door eeuwig schaak houden. Verstandig, want hij heeft niet echt aanval en wits vrijpion kan gevaarlijk worden. 42. Kh2 Df4+ 43. Kh1 Dc1+ 44. Kh2 Df4+ 45. Kh1 Dc1+ Remise