Een wensenlijstje in ruil voor campagnegeld

De VVD in Utrecht zamelt voor de verkiezingen geld in met een business-diner. 'Ook een prima gelegenheid om te netwerken.'

De Utrechtse VVD-lijsttrekker H. Zijlstra tijdens een 'business-diner'. Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold utrecht vvd business diner vvd lijsttreker halbe zijlstra foto rien zilvold Zilvold, Rien

De sfeer is gespannen in Huize Molenaar. Voorafgaand aan het business-diner van de VVD houden de aanwezige liberale ondernemers hun mobiele telefoons nauwlettend in de gaten. Wanneer aan het begin van de avond het verlossende sms'je is gelezen - 'Ireen Wüst brons' - is de spanning eraf. Bij het aperitief in de serre van het achttiende-eeuwse patriciërshuis volgen de analyses. 'Wij moeten ervoor zorgen dat wij de Cindy Klassen (de Canadese winnaar op de 1.500 meter) van de verkiezingen worden: goud in Utrecht.' VVD-partijvoorzitter Jan van Zanen passeert juist op dat moment. 'Goud in Utrecht, daar hou ik jullie aan', lacht hij. 'En dankzij mij, hè?' 'Zeker Jan', klinkt het. 'Nog bedankt.'

Van Zanen was van 1998 tot en met vorig jaar wethouder Financiën en Economische Zaken in Utrecht. Sinds 1 juli is hij burgemeester van Amstelveen en deze avond één van de sprekers tijdens het VVD business-diner.

Het is een van de methoden die de Utrechtse liberalen hanteren om geld in te zamelen voor de verkiezingen van de gemeenteraad. De kosten van het diner bedragen 150 euro per persoon, waarvan honderd euro in de 'clubkas' vloeit. In totaal schoven zo'n 35 ondernemers en lokale politici aan. Roel Wolbrink, vice-voorzitter van de Utrechtse afdeling van de VVD, rekent voor dat het diner 2.375 euro oplevert voor het verkiezingsfonds - bijna zeven procent van het totale budget van 34.000 euro.

Maar het gaat deze avond niet alleen om fondswerving. 'Dit is ook een prima gelegenheid om te netwerken', legt VVD-fractieleider Halbe Zijlstra uit. Visitekaartjes worden uitgewisseld, telefoonnummers worden opgeslagen op de telefoon. Zo luistert partijvoorzitter Van Zanen aandachtig naar het verhaal van Lucas van Zandvoort, een jonge ondernemer die een nieuwe tassenlijn heeft opgezet. Burgemeester Van Zanen adviseert hem om contact op te nemen met het tassenmuseum Hendrikje in Amstelveen. Van Zanen: 'Je weet maar nooit.'

In zijn tafelspeech nodigt het Tweede-Kamerlid Eric Balemans - 'er is maar één partij voor ondernemers en dat is de VVD' - de ondernemers uit om klachten en suggesties direct bij hem te melden. 'Het gesprek met u is de beste manier om de veelbesproken kloof tussen burger en politiek te overbruggen', zegt Balemans, 'en is bron van inspiratie voor mijn werk in de politiek'. Aan één van de tafels wordt direct een verlanglijstje gemaakt: verlaging belastingen, oplossen van de files, verlagen van de administratieve lastendruk. Het is de bedoeling dat Balemans aan het eind van de avond het briefje in zijn handen gedrukt krijgt.

Bij de gesauteerde kalfslende met bospaddestoelensaus is de faux pas van VVD-minister Gerrit Zalm hét gespreksonderwerp. 'Laat het woord belastingen vallen en VVD'ers hangen aan je lippen', verduidelijkt David van den Burg, lid van Provinciale Staten voor de VVD.

In het tv-programma Het Buitenhof riep de minister van Financiën burgers in gemeenten die de ozb-heffing te veel hebben verhoogd op om die niet te betalen. Een dag later moest Zalm zijn excuses aanbieden omdat hij zich had gebaseerd op verkeerde cijfers. De VVD-strategie voor de gemeenteraadsverkiezingen om van de lokale belasting - een typisch VVD-onderwerp - een groot thema te maken viel in duigen. Maar de ruimhartige manier waarop Zalm zijn excuses maakte, wekt veel bewondering op bij de ondernemers.

De Utrechtse liberalen hebben wel de smoor in, want VVD-lijsttrekker Halbe Zijlstra had gehoopt dat ze van de lokale lastendruk 'een mooi nummer' zouden kunnen maken. 'Nu is die troef uitgespeeld, en het is jammer dat zo'n mooi thema uit handen worden geslagen door een Haagse politicus.'