Vooral vragen

In Hollywoodfilms of tv-series is het een veel gebruikte scène: de camera staat gericht op een drukke straat in een hectische metropool - meestal New York. Duizenden mensen slenteren als mieren het beeld in en uit. Niemand kijkt op of om. En toch weet je precies welke mier de hoofdrolspeler is.

‘Family’ (2006, 120x170x5 cm, acryl op doek, sluier) Tiong Ang: Immunity (Real Time/ Slow Motion). T/m 11 maart in Galerie Lumen Travo, Lijnbaansgracht 314, Amsterdam. Wo t/m za 13-18u, zo 14-17u. Inl.: www.lumentravo.nl, 020-6270883

In het korte videowerk Immunity van de Nederlandse kunstenaar Tiong Ang (Surabaya, Indonesië 1961) wordt ook direct duidelijk om wie het draait. Temidden van een winkelende menigte duikt een man op met een fototas om zijn nek. Terwijl hij op ons afloopt houdt de camera hem strak gevangen. Het is alsof hij daardoor wordt losgeweekt van de mensen om hem heen.

Pas in tweede instantie besef je dat de man de enige zwarte persoon is in een Aziatische mensenmassa. Ang maakte zijn opname in de Koreaanse hoofdstad Seoul. Het idee begint te dagen dat dit werk gaat over ontheemding of identiteit - bekende thema's in het oeuvre van Ang. Maar voordat je die gedachte kunt testen is de zwarte man ons al voorbijgelopen. Hij verdwijnt in een winkel en de film is voorbij.

Op een tweede monitor wordt het fragment herhaald, maar dan in slowmotion. De vertraging geeft de beelden extra zwaarte en dramatiek. Maar waarom? Als de videoloop een paar keer voorbij is gekomen, word je er zelfs een beetje opstandig van. Wie is deze vreemdeling? En wat maakt deze luttele seconden videomateriaal zo belangrijk dat we er in de herhaling naar moeten kijken?

Ang verzamelt zijn beelden vrij willekeurige. Hij reist veel en filmt de dingen en vooral de mensen die hij onderweg tegenkomt. Thuis speurt hij tussen de vele uren film naar opmerkelijke beelden. Uit zijn onderwerpkeuzes - Ang richt zijn camera vooral op mensen uit niet-westerse landen, maar ook op bijvoorbeeld kinderen of verstandelijk gehandicapten - kun je opmaken dat hij een geëngageerd kunstenaar is. Maar wat hij precies aan de orde wil stellen wordt nooit echt duidelijk.

De vier nieuwe schilderijen die het videowerk bij galerie Lumen Travo vergezellen, maken de presentatie er niet helderder op. Ang schilderde historische foto's na, zoals van een gesluierde Jacky Onassis op de begrafenis van J.F. Kennedy. De doeken zijn opgezet in zwart-wit en overspannen met een laag zwart voile. Dat geeft de voorstellingen een airbrush-achtige zachtheid en verhult dat ze niet zo virtuoos gepenseeld zijn. Ook hier krijg je het gevoel dat de beelden niet lukraak gekozen zijn, en dat de techniek van de verhullende voile met een reden gehanteerd wordt. Maar welke dan?

De gesluierde schilderijen, die met hun zachte contouren en hun monochrome kleuren doen denken aan de vroege grijze schilderijen van Gerhard Richter, bezitten nog wel een raadselachtige schoonheid. Maar bij het video-tweeluik biedt Ang de toeschouwer te weinig houvast. In Hollywoodfilms zou zo'n scène het begin van een spannend verhaal zijn. Hier blijven we alleen met een hoop vragen achter.

Tiong Ang: Immunity (Real Time/ Slow Motion). T/m 11 maart in Galerie Lumen Travo, Lijnbaansgracht 314, Amsterdam. Wo t/m za 13-18u, zo 14-17u. Inl.: www.lumentravo.nl, 020-6270883