Tegenpolen

Daar zaten ze: Guus en Louis, de twee archetypen uit de vaderlandse geschiedenis. Guus links, wat verder van mij verwijderd, Louis rechts, naast de dug-out van de thuisploeg. Beiden volgden de wedstrijd AZ-PSV aandachtig. Ik volgde hen, want zo adembenemend was die wedstrijd niet. Ogenschijnlijk waren de twee meest succesvolle coaches van de eredivisie hetzelfde. Maar als je goed keek: totaal verschillend. Na zes minuten ging Guus met 2-0 aan de leiding en je dacht: Guus Geluk. Had Louis met 2-0 voorgestaan dan had je niet gedacht: Louis Geluk. Eerder: Louis ziet het beter. Louis zelf niet in de laatste plaats. Althans: dat zegt dan zijn houding. Die houding had Guus toen hij voorstond helemaal niet. Eerder: zo gaan die dingen.

Guus en Louis zijn zeer Nederlands en toch elkaars tegenpolen. Ondanks zijn snelle voorsprong was Guus beweeglijk. Ondanks zijn snelle achterstand was Louis onbeweeglijk. Iets zinde Guus niet. Hij stond op, liep naar de zijlijn en maakte een soort handenwrijvend gebaar naar zijn verdedigers. Kennelijk zag hij de backs van PSV liever wat dichter op de huid van de vijandelijke aanvallers. En verscheidene keren riep Guus aanvoerder Phillip Cocu bij zich. Dan volgde kort overleg, waarna Cocu de boodschap doorgaf aan een medespeler. De hele eerste helft was er zodoende druk verkeer tussen Hiddink en het veld. Guus, het archetype van de Hollandse handelaar, keek niet op een gebaartje meer of minder, hij leefde lekker met de jongens mee.

De hele wedstrijd was er geen verkeer tussen Van Gaal en het veld. Terwijl daar alle reden toe was: AZ kwam er nauwelijks doorheen, zoals dat heet. Louis, het archetype van de Hollandse dominee, had zijn preek al gehouden in de kleedkamer. Het stond zoals hij wilde en nu was het aan de jongens om zijn woord - zijn visie - te praktiseren. Ook na misverstanden tussen AZ-spelers bleef hij stijfjes zitten in zijn clubkostuum met stropdas. Hooguit wisselde hij enkele woorden van vertwijfeling met de twee ouderlingen naast hem.

Louis predikt Het Betere Voetbal en deed ooit verwoede pogingen zijn normen op te leggen aan de ongelovige Spanjaarden. Guus handelt naar bevind van zaken en was ooit één met die Spanjaarden. Slimmigheden opgedaan tijdens het bevaren der wereldzeeën past hij toe in de Nederlandse competitie. De pragmatische handelaar - gekreukte pantalon, zwarte trui en daaronder een overhemd met een los boordje - won het gemakkelijk van de steile betweter die nog altijd in toorn kan losbarsten als een predikant op zondagmorgen. Bijvoorbeeld wanneer hij zich inzake het hemelse geluk van het kunstgras een roepende in de woestijn voelt.

Ontspannen legde winnaar Guus na afloop uit welke truc hij deze middag had toegepast. Truc. Een woord dat verliezer Louis nooit zou gebruiken.