Kijk, Nederland

Groot-Brittannië is in de ban van The Great British Design Quest, de verkiezing van het mooiste Britse ontwerp. Uit hun short list kozen de Britten gisteravond bij de BBC de drie finalisten: het legendarische jachtvliegtuig de Spitfire, de supersonische Concorde, en de plattegrond van de Londense ondergrondse.

Ook in Nederland hoort vormgeving bij het nationaal bewustzijn. Terecht schreef tv-recensent Hans Beerekamp vorige week in deze krant: “Is dit misschien een idee om Nederland weer trots te maken op de Spijker, de Rietveldstoel, de Fokker Friendship en de bankbiljetten van Ootje Oxenaar?“

Goed, hier is hij dan: de verkiezing van het Beste Nederlandse Design. In samenwerking met de Premsela Stichting, de nationale organisatie voor design, wil NRC Handelsblad de komende weken met u de balans opmaken van honderd jaar Nederlandse vormgeving. Samen met u zullen wij een top-25 opstellen. Uw voorstellen kunt u vanaf vandaag insturen via www.nrc.nl/bnd. De top 25 wordt op 17 maart in het Cultureel Supplement gepubliceerd. Alle 25 ontwerpen krijgen een “ambassadeur' toegewezen die “zijn' of “haar' ontwerp in de weken daarna vurig aanprijst. U kunt dan stemmen via onze website. Op 5 mei wordt het winnende ontwerp in het Cultureel Supplement bekend gemaakt.

God schiep de wereld, maar de Nederlanders ontwierpen Nederland. Alles in ons land is vormgeving: van de Hema-fluitketel tot de Maxi Cosi-babyzitjes. En in bredere zin: van de grachtengordel tot de Noordoostpolder. Vormgeving is zó alomtegenwoordig dat we het niet eens meer zien, terwijl voor buitenlanders Nederland juist dankzij zijn vormgeving zo'n frisse, moderne indruk maakt: de heldere wegwijzers op Schiphol, de gele streep van de NS-trein in het vlakke landschap, de dynamisch in elkaar grijpende rood-blauwe strepen op de politieauto's. Sinds een jaar of tien is Nederlandse vormgeving ook geliefd in het buitenland, met de ontwerpen van Droog Design voorop. Het Nederlandse geld en de postzegels zijn al langer vermaard.

Over vormgeving valt te twisten. Zo ruzieden de Britten over de vraag of het World Wide Web wel design is. Daar doen we graag aan mee. Wij kijken daarbij niet alleen naar esthetiek. Vormgeving is toegepaste kunst, waarbij ook andere kwaliteiten meespelen: functionaliteit, succes, weerklank, ook op langere termijn. Mogen de klapschaats en de compact cassette meedoen? Die zou je toch eerder uitvindingen dan design noemen. En de roodblauwe fauteuil van Rietveld? Mooi hoor, maar je krijgt er wel een acute hernia van. Meer kunst dan design dus. En is de alom geprezen Lapin-fluitketel van de Hema wel zo'n goed ontwerp? Die draaifluit is handig, maar het houten handvat wordt snel zwart.

Kiezen we voor museum-design, of juist voor gebruiksvoorwerpen die zo vanzelfsprekend zijn dat we ze niet eens als design herkennen? Zoals de archetypische wijnglazen van glasfabriek Leerdam. Moet het ontwerp ons iets vertellen; een boodschap, een ideologie uitdragen (verheffing van de arbeiders, meer bewegen) of moet het gewoon handig in het gebruik zijn? Is eenvoud heilig? En hoe zit het met de prijs-kwaliteitverhouding. En de appels en de peren?

Om al te grote ruzie te voorkomen concentreren we ons op industriële vormgeving van de laatste honderd jaar, waarbij ook grafische vormgeving, sieraden en mode mogen meedoen. Net als treinen, schepen en vliegtuigen. Maar gebouwen, geluidsschermen, polders of woonerven niet. Dat is architectuur. Kortom, alleen roerend goed.

U kunt op drie manieren meedoen. Door vanaf vandaag uw persoonlijke favoriet in te zenden - al dan niet uit de lijst met suggesties op de website, waarvan een klein deel op deze pagina te zien is - met een toelichting waarom juist dit ontwerp volgens u moet winnen. Door mee te twisten over de gekozen ontwerpen. En ten slotte door met uw stem, eveneens via internet, de winnaar van 5 mei te bepalen.

De inzending sluit zondag 12 maart. Voortgang van de verkiezing is vanaf volgende week ook te volgen via www.design.nl en www.premsela.org.

www.nrc.nl/bnd

Gerectificeerd/rectificatie:

In het artikel "Kijk, Nederland" (CS, 3 maart) stond bij de foto van de politieauto een verkeerd bijschrift. De huisstijl is ontworpen door Joost Roozekrans.