PvdA wil lokale lasten ook anders

Na de VVD claimt nu ook de PvdA lokale lasten als thema voor de gemeenteraadsverkiezingen. De PvdA wil af van de onroerende-zaakbelasting. In plaats daarvan krijgen gemeenten andere heffingen.

De PvdA lijkt de VVD wel. De PvdA wil af van de hele onroerendezaakbelasting. In plaats daarvan moeten gemeenten een andere lokale belasting krijgen. Zowel de afschaffing als de vervanging door een ander lokaal belastinggebied staat letterlijk in respectievelijk het VVD-verkiezingsprogramma en het Liberaal Manifest van de VVD.

Bedoeld of onbedoeld, de lokale lasten zijn hét thema geworden van de campagne voor de raadsverkiezingen van 7 maart. Minister Gerrit Zalm, (Financiën, VVD) wilde zijn partij politiek op de kaart zetten als partij die de burgers beschermt tegen de willekeur van lokale overheden, maar lijkt zich vergist te hebben.

De PvdA heeft het thema van de lokale lasten inmiddels ook omarmd. PvdA-leider Wouter Bos zegt dat de PvdA in de volgende kabinetsperiode 'alle rariteiten in de lokale belastingen' wil opschonen. Er moet een lokale opslag op de inkomstenbelasting komen, waarbij de gemeenten 'speelruimte' krijgen om binnen een bandbreedte zelfstandig hun tarief vast te stellen. Het gaat om een opslag van enkele tienden van procenten op de inkomstenbelasting. Bestaande milieuheffingen kunnen blijven bestaan als ze rechtstreeks gekoppeld worden aan vervuiling.

Volgens Bos zijn lokale belastingen zichtbaarder en verschaffen ze burgers beter inzicht in datgene wat er met hun belastinggeld gedaan wordt.

Het kabinet heeft dit jaar ondanks sterke tegenstand van de gemeentelijke lobby de helft van de ozb, het gebruikersdeel, afgeschaft en hiervoor compensatie van een evengroot bedrag gestort in het gemeentefonds. Het eigenarendeel van de ozb is blijven bestaan. De ozb is gebaseerd op de waarde van het onroerend goed. Bos wil de ozb wel in stand houden voor bedrijfsgebouwen.

De afschaffing van de ozb voor huiseigenaren maakt deel uit van een bredere herziening van het belastingregime van het eigen huis die de PvdA-leider voorstelt: aanpassing van de hypotheekrenteaftrek, afschaffing van de overdrachtsbelasting bij de koop/verkoop van een huis en verplaatsing van de eigen woning naar box 3 van de inkomstenbelasting (de box voor het vermogen).

De lokale belastingen zijn een belangrijk thema in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen van komende dinsdag. Bos: 'Het is prima dat Zalm kijkt of de wet wordt nageleefd en de burgers niet worden uitgemolken. Maar dan moet hij er wel voor zorgen dat de cijfers over de gemeenten kloppen en weten dat zijn partijgenoot Remkes in een brief het beleid van de provincies heeft goedgekeurd.'

De VVD, zegt Bos, meet met twee maten. In de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen presenteert de VVD zich als de kampioen van de lagere lokale lasten. Maar in het Liberaal Manifest, het vorig jaar vastgestelde politieke programma van de liberalen, staat dat de VVD een groter lokaal belastinggebied wil. Bos, sarcastisch: 'Wat wordt dat dan? Verhoging van de rioolrechten of van de hondenbelasting?'

Veel gemeentes kampen met financiële problemen omdat het kabinet-Balkenende II taken op het gebied van welzijn, zorg en sociale zekerheid heeft gedecentraliseerd naar de gemeenten, en tegelijkertijd heeft bezuinigd op de uitgaven. 'Dan moet je niet raar opkijken dat de gemeenten op zoek gaan naar andere inkomsten. Een logische consequentie van de bezuinigingen op rijksniveau is dat de lasten op lokaal niveau omhooggaan', zegt Bos

Bos bestrijdt Zalms beschuldiging dat juist gemeenten met een 'links' bestuur de ozb het hardst laten stijgen om lokale uitgaven te financieren. De drie gemeenten met de hoogste ozb zijn Blaricum, Bloemendaal en Wassenaar - en daar zit de PvdA niet in het college. Bos: 'Van de tien grotere gemeenten met de sterkste stijging van lokale lasten hebben er acht een college waarin de VVD zit - overigens evenveel als het aantal colleges met PvdA-bestuurders.'