'Hoor 'ns wat Brussel ons nu weer aandoet'

In de campagne voor de raadsverkiezingen figureren ook de Europarlementariërs. Hoe zien zij hun rol in de campagne en is 'Europa' wel geschikt om de burger in een lokale verkiezing te lokken?

VVD’ er Toine Manders als ‘Ereprins’ op campagne in Helmond. Foto Vincent van de Hoogen Helmond, 27-02-2006; Carnaval in de Carnegie Hal; europarlementarier Twan Mandels is ere-prins en baant zich een weg naar het podium, waar hij een paar zinnen mag zeggen over de komende gemeentraadsverkiezingen. Foto Vincent van den Hoogen Hoogen, Vincent van den

'Meester, moeten er kruiden in de soep', vraagt Daisy in de keuken. IJverig roert ze in de pan. 'Mag ik even proeven?', vraagt Corien Wortmann, europarlementariër. Voorzichtig neemt ze een hap. 'Mmm, heerlijk. Volgens mij hoeft er niets meer bij', zegt ze resoluut.

Wortmann is een van de 27 Nederlandse europarlementariërs die campagne voeren voor de gemeenteraadsverkiezingen op 7 maart. Vandaag is ze 'op safari' in Utrecht, gestoken in een felgroen CDA-jack met oranje das. Wortmann bezoekt onder meer Do It, een project van het ROC om voortijdige schoolverlaters aan een vervolgopleiding te helpen of aan een plek op de arbeidsmarkt.

Dit soort projecten krijgt meestal een steuntje in de rug met een Europese subsidie. 'Extra subsidie kan net het stukje extra betekenen om een project van de grond te trekken', zegt de Utrechtse wethouderJanssen (onderwijs, CDA). Utrecht doet het goed, zegt Wortmann even later. Met 20 miljoen euro aan subsidie in de afgelopen jaren is voor 60 miljoen aan projecten gerealiseerd. Gemeente en bedrijven hebben bijgelegd.

'Ik heb veel respect voor het werk van deze mensen, die kansarme jongeren er bovenop proberen te helpen', zegt Wortmann. Do It wil 400 probleemjongeren bereiken. Zij hebben een 'extra kontje nodig' had de projectleidster gezegd. Dit type projecten moet absoluut blijven bestaan, vindt Wortmann. Ook al wordt de subsidie uit Brussel minder. 'We willen sociale uitsluiting voorkomen. In Frankrijk hebben we met de recente rellen gezien waar dat toe kan leiden.'

Tijdens de safari van Wortmann valt die middag geen kwaad woord over Brussel. 'De ontvangst is zeker niet overal zo', bekent de europarlementariër later, op weg naar het volgende project. 'Meestal is de toon: moet u horen wat Brussel ons nu weer aandoet', zegt Wortmann. Zij ziet de campagne als 'een uitgelezen kans om op straat met burgers het beeld recht te zetten, dat Brussel het altijd gedaan heeft'. Neem fijnstof. 'Nederland is het enige land dat de kaderrichtlijn luchtkwaliteit zo streng heeft geïnterpreteerd, dat bouwprojecten worden stilgezet. Niet Brussel, maar Den Haag is hier de boeman.'

Dat kan Kathalijne Buitenweg, fractievoorzitter van GroenLinks in het Europees parlement, beamen. Wandelend door een drassig weiland tussen Weesp en het Naardermeer doet Buitenweg mee aan een protestmars tegen de aanleg van een nieuwe snelweg tussen Almere en Amsterdam, de A6-A9. Die weg komt dwars door natuurgebieden als het Naardermeer en het Gein te lopen, als het aan de voorstanders ervan ligt. Samen met landelijk fractievoorzitter Femke Halsema, Kamerlid Wynand Duyvendak en nog zo'n vierhonderd geïnteresseerden wandelen Buitenweg en haar dochtertje Marit op hun vrije zondag door het natuurgebied dat door de komst van de snelweg bedreigd wordt.

'De Europese Commissie heeft in antwoord op vragen van onze fractie laten weten dat het deze weg tegen zal houden zolang er nog redelijke alternatieven zijn. En die zijn er, zegt de commissie', vertelt Buitenweg. De eurofractie van GroenLinks stelde de vragen aan de Commissie na lokale acties tegen de snelweg. Dat is volgens Buitenweg ook precies de meerwaarde van lokaal, landelijk en Europees samenwerken in de campagne.

Als ze aan de oevers van de Vecht, wachtend op het pontje dat de wandelaars naar de overkant moet brengen, aan de wandelaars vertelt dat de Commissie aan hun kant staat, barst een enthousiast applaus los. Europa helpt de GroenLinks'ers in hun strijd tegen meer wegen door natuurgebied. Buitenwegs rol in de campagne voor de raadsverkiezingen is, op drie bijeenkomsten na, vooral ondersteunend. Haar partner, Maarten van Poelgeest, is lijsttrekker voor GroenLinks in Amsterdam en dus veel op campagne. 'Ik ben deze weken veel thuis om op onze dochter te passen', zegt Buitenweg. En als ze dan toch iets doet, dan is het vooral over Europese thema's. 'Hier bij de mogelijke aanleg van de snelweg door een natuurgebied speelt de Europese Habitatrichtlijn een grote rol, en ik heb ook al over het Europese asielbeleid gesproken tijdens de campagne', aldus Buitenweg.

VVD-Europarlementariër Toine Manders was de afgelopen dagen ook op campagne, als Ereprins Briek XXXIII van carnavalsvereniging 'De Keiebijters' in Helmond. Manders is afkomstig uit Stiphout, vroeger een dorp, nu een wijk van de Oost-Brabantse stad. Als politicus moet hij het rustig aandoen. Openlijk campagnevoeren is tijdens carnaval uit den boze, zo vertelt hij,maar voor en na carnaval heeft Manders voluit meegedaan aan de raadscampagne. Hij schaamt zich niet voor zijn Brussels werk, zegt hij. 'Ik gebruik het juist als een voordeel in de campagne. Ik zeg tegen de mensen: stem op de VVD, en vooral niet op een lokale partij. Want lokalo's hebben geen contacten in Den Haag en Brussel en kunnen daar dus niets voor u regelen. De VVD wel.'

Manders is de man van de oneliners (Europa Anders, stem Manders) en van het aloude Brabantse geloof in bread and butter-politiek. Een politicus moet natuurlijk wel verhalen houden, maar vooral voor de mensen dingen regelen en voor het Nederlands belang opkomen. En juist bij die dingen kan een 'Brusselaar' het electoraat van dienst zijn. Soepel somt Manders zijn onderwerpen in de lokale campagne op: 'Ervoor zorgen dat Breda alsnog zijn casino krijgt, bewerkstelligen dat het Nederlands gedeelte van de weg tussen Eindhoven en Hasselt alsnog vierbaans wordt en meer faciliteiten voor de industrie in de driehoek Eindhoven, Aken, Luik.'

Net als de andere euro's wordt ook Manders tijdens de campagne geconfronteerd met anti-Brusselse stemmingen. 'Natuurlijk hoor ik regelmatig: 'Wat jullie nu weer daar in Brussel bedacht hebben...'. Daarbij wordt alles op één hoop gegooid, de Commissie, het Parlement, ga zo maar door' , zegt hij. Als VVD'er veert Manders gewoon mee met dergelijke sentimenten. Hij legt uit dat zijn partij allang voor minder strenge wetgeving is. 'Onterecht zijn in Nederland milieuregels aan ruimtelijke ordeningsplannen gekoppeld. Dat hoeft helemaal niet. Ik ben voor ontkoppeling.'

Bijdragen: Harm van den Berg, Egbert Kalse, Kees Versteegh en Michèle de Waard.