Bush in de problemen door video over 'Katrina'

Een video-opname van een vergadering met de president vlak voordat Katrina toesloeg brengt George W. Bush in het nauw. Is dit zijn Monica Lewinsky-moment?

Het kan altijd erger. Begin deze week bleek uit de laatste opiniepeiling dat de waardering voor president George W. Bush een nieuw dieptepunt had bereikt. Nog slechts 34 procent van de Amerikanen heeft vertrouwen in hem. Hij is nu terechtgekomen in de Nixon-cijfers, zeiden cynische commentatoren.

Vannacht kwam er een nieuw rampbericht voor de president bij. Het persbureau Associated Press (AP) blijkt over een video-opname en transcripten te beschikken van vergaderingen met de president en zijn adviseurs vlak vóór en kort nadat de orkaan Katrina augustus vorig jaar toesloeg. 1300 mensen kwamen om het leven, 2300 slachtoffers worden nog steeds vermist. Getallen die mede worden toegeschreven aan de trage reactie van de federale overheid.

De video toont aan dat de president de dag vóór de orkaan, zondag 28 augustus, van een orkaandeskundige te horen kreeg dat deze 'ernstig bezorgd' was over de weerbaarheid van de dijken in New Orleans. Maar toen Bush vier dagen later op televisie uitlegde waarom duizenden slachtoffers zo lang op hulp moesten wachten, zei hij: 'Ik denk niet dat iemand erop gerekend had dat de dijken zouden breken.'

En op dezelfde video is te zien dat de president al vóór de orkaan werd gewaarschuwd voor tekortschietende hulpverlening. Zo vreesde directeur Michael Brown van rampenbestrijdingsorganisatie FEMA voor een gebrek aan hulpteams in het sportstadion de Superdome - wat later uitkwam. 'Ik ben bezorgd over het vermogen [van de hulpteams, red.] om te reageren op een catastrofe.' Bush, die niet op concrete waarschuwingen in ging, zei aan het einde van de vergadering alleen: 'We zijn volledig voorbereid.'

Deze video gaan we nog héél vaak bekijken, zei presentator Chris Matthews van het politieke praatprogramma Hardball op MSNBC. Dit is volgens hem een klassieker in de categorie Bill Clinton-die-seks-met-Miss-Lewinsky-ontkent: 'Wie geloof je, mij of je eigen liegende ogen?'

Het is niet voor het eerst dat het Witte Huis wordt geconfronteerd met het verwijt dat de president vooraf werd gewaarschuwd voor de ernst van Katrina. Vorige maand nog bracht The New York Times een dergelijk bericht. Maar met een agressieve aanval op de krant - een veel beproefde strategie van zijn voorlichters - werd het artikel als 'onverantwoord' en 'onjuist' van de hand gedaan.

Vanaf nu zal een dergelijke respons niet meer volstaan. De verdediging van het Witte Huis is nu dat de video-opname slechts één van vele briefings bevat, en dat daaraan geen conclusies kunnen worden verbonden. Maar het komt de geloofwaardigheid van de president niet ten goede dat hij tot nu toe weigerde inzage te geven in interne documenten over de orkaan. Zo moest een commissie uit het Congres, die twee weken geleden kritisch rapporteerde over het optreden van de overheid na de orkaan, een voorbehoud maken voor de president: het Witte Huis verleende geen medewerking aan het onderzoek.

Burgemeester Ray Nagin van New Orleans reageerde geschokt. Tussen de regels door zei hij dat hij zich om de tuin geleid voelt door Bush. 'Het verbaast me dat, als men zoveel kennis had, de reactie toch zo langzaam is geweest.'

De nieuwe opwinding over Katrina had voor Bush op geen slechter moment kunnen komen. Het aanhoudende geweld in Irak ondermijnt zijn positie. Zelfs een klassieke conservatief als William Buckley, oprichter van het tijdschrift National Review, adviseerde de president onlangs zijn nederlaag in deze oorlog toe te geven.

En opschudding over een bedrijf uit Dubai, dat in zes Amerikaanse havens containers gaat overslaan, maakt Bush ook binnenslands al ruim een week tot mikpunt van kritiek. Terwijl de hij de deal verdedigt, is volgens peilingen zeventig à tachtig procent van de bevolking tegen een rol van dit Arabische bedrijf in de havens. Het gevolg is dat de kiezers nu ook de oorlog tegen terreur niet meer aan de president toevertrouwen; zijn geloofwaardigheid op dat vlak legde de basis onder zijn verkiezingsoverwinning in 2004.

Een waarnemer zei gisteren: slechter kan het vanaf nu bijna niet meer worden.

Via de website van AP (http://video.ap.org) is een deel van de video terug te kijken.