Van herrieschopper tot speler van D1

Voetbalclub VV Hoograven is door de Utrechtse politiek omarmd als voorbeeldig multicultureel project. Tweede deel van een serie over de wijk Hoograven en de raadsverkiezingen.

VV Hoograven uit de gelijknamige Utrechtse wijk heeft 131 spelende leden, van wie negentig procent van Marokkaanse afkomst. De club heeft één veld. Foto Roel Rozenburg Utrecht:18.2.6 Bestuur, spelers, trainers vaan v.v. Hooggraven. © foto, Roel Rozenburg Rozenburg, Roel

C1 voetbalt om elf uur. Het is bijna vijf over elf. 'Kom op jongens, dis-ci-pli-ne', schreeuwt Driss Hidraoui (30). De jongens van Geinoord uit Nieuwegein, aan de andere kant van de snelweg, zijn een kop groter. Ze sukkelen het veld op. Hun coach kijkt bits. De jongens van VV Hoograven dollen, draaien, lachen. Ze zijn 13 en 14 jaar. De scheidsrechter is de beste die ze hebben, zegt Driss. Hij heet Ramazan.

Driss Hidraoui is de oprichter van VV Hoograven - 131 spelende leden, tachtig op de wachtlijst, één kunstgrasveld. De club is inmiddels uitgegroeid tot een voorbeeldig multicultureel project, omarmd door alle politieke partijen in Utrecht.

Driss Hidraoui werkte in de jaren negentig als vrijwilliger in het jongerencentrum van de wijk. Het was een rumoerige tijd. De uitbater van het centrum werd weggestuurd, zijn vervanger viel niet goed bij de overwegend Marokkaanse jongens. Die staken het centrum in brand. Het ging nooit meer open. De daad is nog steeds een open wond in de wijk.

Maar Driss Hidraoui putte een vreemd soort energie uit de gebeurtenis. Wat kunnen we nu doen in de wijk? Hij liet zijn oog vallen op een afgetrapt veldje van de korfbalclub. Hier kon een nieuwe club komen. Maar hoe kom je aan een miljoen voor een eigen veld? Hoe maak je statuten? Driss, zijn broer en hun vrienden braken er hun hoofd over. Toen de eerste competitie zou beginnen, werd het korfbalveld afgekeurd. 'Ik gaf de hoop op', zegt Driss nu.

Er wordt gejuicht. Het is tien voor half twaalf en hij zit: 1-0 voor Hoograven. 'Zo, dat is knap tegen die reuzen', zegt Driss.

Hoogleraar bestuurskunde en fanatiek amateur-voetballer Paul Verweel liet zijn oog vallen op de club. Hij stelde voor VV Hoograven samen met zijn Pakistaanse collega Shams Raza te coachen. 'De elftallen waren rommelig', zegt Verweel. 'Spelers waren niet overgeschreven, de KNVB maakte problemen. Niemand wist hoe je een wedstrijdsecretariaat bijhoudt.' Verweel en Raza deden de administratie, stelden de tegenstanders op hun gemak en assisteerden bij conflicten. Ze zeiden tegen Driss: 'Blijf jezelf, maar opereer als een voorzitter: verstandig.'

Verweel: 'Wíj zijn arrivés, híj moet zich bewijzen. Je kunt iemand helpen zolang je zijn autonome keuzes respecteert.' Raza: 'Het grootste probleem is dat de KNVB allochtone clubs niet serieus neemt. De KNVB heeft last van vooroordelen, dat de clubs niet betalen, dat ze emotioneel zijn. Scheidsrechters wilden niet komen fluiten.'

Het vergrootglas werd op VV Hoograven gelegd. Wethouder Hans Spekman (PvdA) van Sociale Zaken en Sport liet de nabijgelegen speeltuin vervangen door een kunstgrasveld, verlichting en kleedkamers. Burgemeester Annie Brouwer betaalde uit het budget van Openbare Orde en Veiligheid een stalen hek. De Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling betaalde de kantine. De wijkmanager Zuid riep dat hij de club voor de poorten van de hel had weggesleept. Het collegewerkprogramma werd met steun van de hele gemeenteraad opgerekt om VV Hoograven te helpen. De gemeente stak 1,5 miljoen euro in de club. De Marokkaanse ouderenraad en de buurtvaders zijn naar het Wijkbureau gegaan om hun steun uit te spreken. De enige kritiek kwam van twee voetbalclubs uit de wijk Zuilen. Zij hebben een slechte kantine en kleedruimte. Waarom een nieuwe voetbalclub oprichten als er al 36 in Utrecht zijn?

'Als je een wedstrijd voetbalt, ontstaat er een gevoel van trots', zegt Spekman. 'Ook als je een minder begenadigd speler bent. Je bent opgesteld. Je wordt op straat herkend als speler van D1 en niet meer als herrieschopper.'

Baf, de bal vliegt langs het linkeroor van de keeper, 2-0. Het is vijf over half twaalf. In de kantine eten de F'jes een zakje Croky chips. Oranje-witte truitjes en opgeschoren achterhoofden. 'Ik wil bij PSV spelen', zegt Nassim (8). 'Niet bij Utrecht', vraagt zijn vader. 'Utrecht is jouw stad.' Nassim: 'Ik begin bij FC Utrecht.'

Negentig procent van VV Hoograven is Marokkaan. Er zijn acht teams, meer kan het veld niet aan. Zo blakend van zelfvertrouwen zijn de jongens van VV Hoograven nog niet, valt bestuurscoach Shams Raza op. 'Allochtonen zoeken de verdediging. Tegen een Nederlander kun je zeggen: 'Dit doe je niet goed'. Tegen een allochtoon zeg je: 'Jij doet het goed, maar eigenlijk moet het zo'. Anders denken ze: 'Ik ben niet goed genoeg'.'

Bestuurskundige Verweel heeft net een onderzoek afgerond naar integratie en sport. Krijgen allochtonen door sport meer zelfvertrouwen en sociale vaardigheden? Negenhonderd amateur-sporters zijn geïnterviewd en tien jongens met verschillende etnische achtergronden werden twee jaar lid van een sportvereniging en hielden een logboek bij.

Bij twee op de drie sporters is een toename te zien van het zelfvertrouwen door te sporten in een club, zo blijkt uit het resultaat. Hun maatschappelijke netwerken zijn toegenomen, of ze nu lid zijn van een gemengde of een eigen club. De tien jongens kwamen tot de conclusie dat in hun clubs altijd groepjes ontstaan, terwijl de leden positief over elkaar oordelen. 'Je ziet dat de Marokkanen met z'n vijven de gele hesjes aantrekken bij een oefenwedstrijdje', zegt Verweel. 'Ze zoeken elkaar op, net als de Turkse vrienden die op zaterdag onder elkaar een balletje willen trappen. Dat is geen teken van segregatie.' Eenderde van de geïnterviewden zegt dat zijn mening over allochtonen door de sportvereniging is veranderd. In veruit de meeste gevallen in positieve zin.

Het is rust bij de wedstrijd van C1. Gestommel in het kantoor. 'We stoppen', zegt de coach van Geinoord met een rood gezicht. 'De bal is te zacht en de scheidsrechter deugt niet. Geeft niet hoor, schrijf maar op dat jullie gewonnen hebben.'

'Jammer', antwoordt Driss. 'Waarom spelen jullie niet verder? Het gaat om het spel, niet om het winnen.' 'Het gaat niet goed zo', zegt de man. Hij buigt zich over het wedstrijdformulier. Paul Verweel kijkt toe. 'Dat doet Driss goed', zegt Verweel als de coach vertrokken is. 'We zitten aan het einde van het seizoen. De spanning stijgt. Er worden partijen gefloten door oudere jongens. Onze club komt voor te staan. Daar is kritiek op. Driss moet ook met oneerlijkheid leren omgaan.'

De scheidsrechter komt verlegen binnen. 'Ze willen niet verder voetballen Ramazan', zegt Driss tegen hem. 'Kunnen ze wel, zúlke jongens, tegen zúlke kleintjes.'

Het eerste deel van deze serie is na te lezen op www.nrc.nl.