Spanning en geloof in Ferrara's 'Mary'

Als je het heel saai samenvat is Mary het verslag van een zoektocht naar het geloof, of liever: van twee zoektochten naar het geloof. Die van de actrice Marie (Juliette Binoche), die net een film over Maria Magdalena heeft gemaakt en die van tv-maker Ted (Forrest Whitaker) die een reeks interviews presenteert met theologen, antropologen, monniken en andere deskundigen in geloofszaken. De ene zoektocht is mystiek, de andere lijkt cerebraal, maar blijkt ten slotte ook alleen via een openbaring voltooid te kunnen worden. Het is van meet af aan duidelijk dat Marie een mystieke ervaring beleeft in de grot waar Jezus voor de film begraven ligt. Het geloof overvalt haar en zij geeft meteen haar oude leven op, slaat een hoofddoek om en trekt naar Jeruzalem.

Ted is schijnbaar op zoek naar de kern van het geloof. Hij praat avond aan avond met geloofsdeskundigen - die in Mary zichzelf spelen - maar voor zijn eigen leven heeft dat nauwelijks betekenis. Zijn vrouw is acht maanden zwanger, toch stort hij zich in een affaire. Als Ted zich ten slotte tot god wendt, is dat een noodkreet, hij zoekt een toevluchtsoord - net als de bad lieutenant in de gelijknamige film van Ferrara uit 1992. Alles is voor Ted door elkaar gaan lopen en wie weet heeft Hij een oplossing.

Zo samengevat lijkt Mary een nogal koele constructie. Maar Ferrara weet altijd een spanning in zijn films te brengen die zich niet een twee drie laat definiëren. De duidelijkst waarneembare bron van spanning in Mary is de macho filmregisseur Tony, waarmee Matthew Modine bijna zijn rol uit Ferrara's The Blackout herneemt. Maar de subtielere spanning zit in de nachtelijke autoritten van Ted, terug naar huis of naar de studio, met altijd het gevoel dat deze verstedelijkte wereld met zijn flats en zijn snelwegen op moeras staat en door een toornige god verzwolgen zou kunnen worden. Er zijn daadwerkelijk uitbarstingen van geweld in Mary, maar de dreiging ervan is nog overtuigender.

Mary. Regie: Abel Ferrara. Met: Forrest Whitaker, Juliette Binoche. In: Movies, Amsterdam; Lux, Nijmegen; Louis Hartlooper, Utrecht.