Spaanse prinses bewaart bloed in Arizona

Het navelstrengbloed van prinses Leonor de Borbón, toekomstig koningin van Spanje, heeft voor een felle polemiek gezorgd over de private en publieke toepassing van genetisch stamcelmateriaal. Afgelopen weekeinde werd bekend dat de Spaanse kroonprins Felipe en zijn echtgenote Letizia bij de geboorte vorig jaar oktober bloed uit de navelstreng van hun dochter Leonor hebben laten invriezen in een particuliere bloedbank in Tucson, Arizona. Het kroonprinselijk paar wil zo de stamcellen van hun dochter veilig stellen voor mogelijke medische toepassingen in de toekomst.

Het nieuws zorgde vooral voor opschudding vanwege het commerciële, private karakter van de bloedbank waar de stamcellen zijn opgeborgen. Spanje kent reeds zes publieke bloedbanken waar donors belangeloos het stamcelmateriaal uit de navelstreng van pasgeborenen kunnen schenken voor algemene toepassing. Met zeker 20.000 donaties is Spanje een van de grootste donorlanden op dit gebied.

Terwijl commerciële stamcelbedrijven zich in hun nopjes toonden, kreeg het prinselijk paar de wind van voren van verdedigers van de publieke gezondheidszorg. Die vinden dat zij met het inhuren van een commerciële instelling voor privé-gebruik niet het goede voorbeeld geven. De wet staat in Spanje vooralsnog alleen publieke bloedbanken toe.

Wetenschappers zijn evenmin erg ingenomen met het privaat invriezen van het koninklijk stamcelmateriaal. De Spaanse expert Bernat Soria verklaarde dat het prinselijk paar zich slecht heeft laten voorlichten: vooralsnog is er geen wetenschappelijk bewijs dat het eigen stamcelmateriaal zich in de toekomst beter zal laten toepassen dan dat van anderen. Bij het genezen van een genetische aandoening kan het eigen stamcelmateriaal zelfs een belemmering vormen, zodat het ingevroren materiaal nutteloos is.

De kwestie brengt de socialistische regering van premier Zapatero in een ongemakkelijke positie. Particuliere bloedbanken, die over de grens het materiaal laten invriezen, staan klaar om een aantrekkelijke markt in Spanje zelf op te zetten. Het kabinet bereidt voorstellen voor een wetswijziging over dit onderwerp voor, maar is geen voorstander van commerciële bloedbanken. De Europese norm richt zich vooral op de kwaliteit en de informatie bij het bewaren van het stamcelmateriaal.