Het beeld

Meestal houd ik het niet langer dan vijf minuten vol om naar een soap te kijken, wegens houterig acteren, kromme dialogen en voorspelbare gebeurtenissen. Soaps zijn dan ook gemaakt voor een publiek dat zulke ongemakken wel voor lief neemt. Misschien willen soapliefhebbers juist niets liever.

Talpa, Lotte, 28 februari, 19.06u.

Vorig seizoen gingen de publieke omroepen van Nederland 2 de mist in met een 'kwaliteitssoap', het dure Het glazen huis over de verwikkelingen in een mediabedrijf. Daar bleken soapkijkers niet zo in geïnteresseerd.

In Zuid-Amerika, met name Brazilië, heet een soap een telenovela. Het decor is warmbloediger, de personages reageren meer heetgebakerd, maar de principes zijn dezelfde. Deze week startte Talpa met een Nederlandse bewerking van de sinds 1999 immens populaire Colombiaanse telenovela Yo soy Betty, la fea over een lelijk meisje met beugel en bril, dat het door haar slimheid tot redder van een modebedrijf en later tot fotomodel weet te schoppen. Volgens sommige berichten is deel van de aantrekkingskracht voor het Colombiaanse publiek dat Betty niet corrupt is. Toen ze eens voor de cliffhanger kwam te staan om de volgende dag mogelijk een aantrekkelijk aanbod te accepteren, mailden en faxten de fans met smeekbeden aan Betty het niet te doen.

In Nederland heet Betty Lotte. Zoals het Colombiaanse voorbeeld wordt geprezen als een witte raaf onder de telenovela's, zo kun je je ook afvragen of Lotte wel een soap is, als ik me er niet bij verveel. Wellicht is dat juist slecht nieuws voor Talpa, dat voor de eerste afleveringen tegenvallende kijkcijfers mocht noteren.

Wat is de definitie van een soap? Het woord is afgeleid van soap opera, omdat de overdag uitgezonden melo-pulpseries voor huisvrouwen in Amerika vanaf de jaren veertig heel vaak werden gesponsord door wasmiddelenfabrikanten. Nederlandse soaps zijn, sinds 1990 Goede tijden, slechte tijden begon, altijd 's avonds te zien geweest. Resteren definiërende eigenschappen als a) dagelijks b) snel en goedkoop gemaakt c) geen echte hoofdpersoon maar een gelijkwaardig ensemble en d) eerder cyclisch van structuur dan dramatisch: soappersonages maken geen echte ontwikkeling door maar blijven altijd dezelfde karikaturen. Goed, Lotte is dagelijks en er worden vijf afleveringen per week opgenomen, maar daar houden de soapeigenschappen bijna mee op. Decors en aankleding zien er niet goedkoop uit, eerder gestileerd en chic. Bij het modebedrijf Emoda draagt iedereen paars, roze, lila of lavendel en scherp gesneden maatkleding.

Talpa en producent Blue Circle (de productietak van RTL Nederland) noemen Lotte 'een modern sprookje', en reken maar dat Lotte (de uit de ziekenhuisserie IC bekende actrice Nyncke Beekhuyzen) afstevent op een catharsis, die Assepoester en het Lelijke Jonge Eendje versteld zou doen staan. Zij is de ster; de karikaturen om haar heen moeten die des te sterker doen stralen.

Ook in Duitsland is de plaatselijke Betty-variant Verliebt in Berlin een succes, net als naar verluidt in India en Rusland. We zullen het zien, maar het zou wel eens het bekende Talpa-probleem kunnen worden. Men vernieuwt een genre, geeft het een andere draai, maar het publiek is daar vooralsnog niet van gecharmeerd.