Assistent huisarts schrijft recept uit

Medewerkers van huisartsen, zoals doktersassistenten en verpleegkundigen, schrijven geregeld medicijnen voor terwijl dat wettelijk niet is toegestaan. Zij hebben een opleiding tot praktijkondersteuner gevolgd, waardoor ze bijvoorbeeld mogen helpen bij de zorg voor diabetespatiënten. Dat staat in een onderzoek van zes huisartsen en specialisten onder ruim vierhonderd praktijkondersteuners. Hun bevindingen staan vandaag in het vakblad Huisarts en Wetenschap.

Om de werkdruk van huisartsen te verminderen zijn tussen 2000 en 2003 enkele honderden praktijkondersteuners aan de slag gegaan. Eenderde van hen, zo staat in het onderzoek, schrijft zelf recepten uit. Daarvoor zijn ze echter niet opgeleid. Een deel van deze recepten gaat rechtstreeks naar de apotheek, zonder dat de arts het recept onder ogen krijgt.

Volgens het onderzoek bepaalt de helft van de geënquêteerde praktijkonderzoekers bijvoorbeeld zelf hoeveel insuline diabetespatiënten krijgen. 'Iets minder dan de helft past zelfstandig de insulinedosering aan', zo staat erin. Hoewel de meeste ondersteuners weten dat het wettelijk niet is toegestaan om recepten uit te schrijven, weet eenvijfde niet dat dit ook geldt voor het aanpassen van medicatie. De onderzoekers schrijven in het artikel: 'Tweederde schrijft zelfs eigenhandig nieuwe medicatie uit. Iets minder dan 40 procent neemt hierbij wel eens zelf initiatief.'

Opvallend is dat iets meer dan de helft van de huisartsen die een praktijkondersteuner in dienst hebben, hun diabetespatiënten niet (meer) minimaal één keer per jaar zien, zoals zij wel geacht worden te doen. 'Daardoor verliezen de huisartsen expertise op een belangrijk terrein van de zorg.'

Tegen het Radio 1 journaal zei hoofdonderzoeker S. Houweling, huisarts in opleiding aan de Rijksuniversiteit Groningen vanmorgen dat er nog geen tuchtzaken zijn geweest. 'Maar daar kan je op wachten.' De ondersteuners met een opleiding tot doktersassistente schrijven meer recepten uit en gebruiken minder vaak protocollen dan die met een verpleegkundige achtergrond.