Amsterdam is een zooitje

Ondanks een enorme inhaalslag op het gebied van de culturele infrastructuur verliest Amsterdam internationaal steeds meer invloed en prestige. Daarom is het terecht dat burgemeester Cohen de versterking van de internationale positie van de hoofdstad tot prioriteit wil maken voor het nieuwe college.

Tekeningen Cyprian Koscielniak Koscielnak, Cyprian

De beeldvorming van Amsterdam in het buitenland is belabberd, zo heb ik in mijn vijftien jaar als pers- en cultuurdiplomaat op diverse Europese ambassades moeten constateren. Met name in Duitsland, Frankrijk en de VS wordt Amsterdam als dé Europese drugs- en criminele hoofdstad gezien. Twee van de belangrijke takken van de toeristenindustrie, seks en drugs, zijn grotendeels in handen van criminelen. Meer dan 70 procent van de bezoekende jongeren komt voor de cannabis.

Het beruchte artikel in Der Spiegel met de cartoon van Frau Antje als verslaafde drugshoer verscheen in 1994. Daarna is er nog de vrij algemene afkeer van het Nederlandse euthanasiebeleid bijgekomen. De moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh, en daarmee de teloorgang van het imago van een multiculturele heilstaat, deden de rest. ('Jihad in Amsterdam!')

Vanuit mijn huidige woonplaats Berlijn zie ik een stad die zichzelf verwaarloost en verslonst. Vervuiling, banale winkelgevels, de permanente verbouwingen, peperdure taxi's met criminele chauffeurs, onbeschoft gedrag, winkels, cafés en restaurants met oorverdovende muziek, onverschillige bediening en veel te dure hotels met kleine kamers en slecht sanitair. De binnenstad heeft door de winkelzondag haar unieke, haast autoloze rust verloren.

De niet-westerse multiculturele samenleving eist een steeds hogere tol. Er is een besef ontstaan dat onveiligheid voor vrije vrouwen, homohaat en openlijk antisemitisme geleidelijk aan deel uitmaken van de Amsterdamse samenleving en dat Diamantbuurt- en Slotervaarttaferelen meer regel dan uitzondering zijn.

Bestuurders en politici hebben zich jarenlang laten betoveren door het beeld van Amsterdam als een multiculturele, jonge, coole, homovriendelijke, creatieve stad, waar drugs- en ecstasygebruik een vanzelfsprekende folklore is. Belangrijke bestuursambtenaren wonen buiten de stadsgrens en hebben geen idee wat er in hun eigen stad gebeurt en hoe negatief de beeldvorming in het buitenland over Amsterdam is geworden.

Het is daarom niet verwonderlijk dat Amsterdam achterblijft als toeristenbestemming, congrescentrum, aantrekkelijke vestigingsstad voor het internationale bedrijfsleven en als creatieve stad. Amsterdam is als bestemming voor homo's irrelevant geworden. De voor de creatieve industrie en de ICT-sector zo belangrijke groep westerse expats neemt af.

Amsterdam moet zijn imago verbeteren. Veel internationale instellingen en media gebruiken Berlijn als uitkijktoren op Europa. Waarom daar geen 'Haus Amsterdam' opgericht, als internationale voorpost? Daar zouden kleine maar spraakmakende tentoonstellingen kunnen komen, met een directe uitstraling op Amsterdam - en veel publiciteit.

De stad moet daarbij speciale aandacht besteden aan de 50- tot 70-jarigen die per vliegtuig of trein stedenreizen maken, en aan de cultuurconsumenten uit Japan, China en Korea.

Jan Boeles was pers- en cultuurattaché op de Nederlandse ambassades in Tel Aviv, Madrid en Rome en tot 2005 hoofd pers en voorlichting in Berlijn. Hij werkt daar nu als imago-adviseur.