Weer een provocatie van herriemaker Chen

China heeft woedend gereageerd op de sluiting van het Taiwanese kantoor voor hereniging. Maar gelukkig heeft de regering in Peking ook bondgenoten in Taipei.

Wat zou internetondernemer Peng uit Shanghai denken van het laatste nieuws uit Taiwan? In januari liet hij zestien domeinnamen registeren, allemaal variaties op Tuan Tuan en Yuan Yuan, de namen van twee reuzenpanda's die China aan de Taiwanese bevolking wil doneren als teken van verbondenheid.

Peng had ruim 200 euro over voor het vastleggen van de domeinnamen, hij hoopt ze later voor 1.000 tot 9.000 euro per stuk weer te kunnen slijten. Maar de regering in Taipei was van meet af aan al niet enthousiast over de Chinese generositeit - de naamgeving van de panda's duidt op 'hereniging' - en na de jongste anti-Chinese oprisping van de Taiwanese president Chen Shui-bian lijken Pengs kansen op snelle winst helemaal verkeken.

De voormalige democratische oppositieleider Chen Shui-bian, sinds 2000 aan de macht in Taiwan, zei gisteren op tv dat hij het kantoor sluit van de zogeheten Nationale Herenigingsraad, in 1990 opgericht om de onderhandelingen met China te voeren over hereniging. De president nam weliswaar niet het Chinese woord voor 'afschaffen' in de mond, hij zei eenvoudigweg dat de Nationale Herenigingsraad zal 'ophouden te functioneren', net zoals de officiële richtlijnen voor het herenigingsoverleg 'niet langer van toepassing' zijn - maar Peking is er niet minder boos om. De door de communistische partij geredigeerde kranten schreven vanochtend over Chens 'verdere escalatie van separatistische activiteiten', die zonder twijfel zal leiden tot 'spanningen en een serieuze crisis'.

Ook wordt gewaarschuwd dat de 'riskante en provocatieve acties' de vrede en stabiliteit in de regio in gevaar brengen - maar zover lijkt de woede in Peking in daden niet te gaan. In maart vorig jaar nam het Volkscongres, China's niet-democratisch gekozen parlement, een anti-afscheidingswet aan, waarin militair ingrijpen wordt uitgestippeld indien Taiwan zich onafhankelijk zou verklaren. Het op non-actief zetten van de Herenigingsraad, die al niet meer functioneerde sinds Chens aantreden, is een nieuw stapje in die richting, maar Peking heeft tegenwoordig aantrekkelijker opties dan de militaire.

Zo is er voor Peking de prettige wetenschap dat Chen nog maar twee jaar te gaan heeft, dat hij ook in Taiwan zelf omstreden is, en dat sinds de laatste verkiezingen in november 2004 de traditionele pro-China partijen, de Kwomintang (KMT) voorop, hun parlementaire meerderheid terughebben. De teruggang van Chens Democratische Progressieve Partij (DPP) werd afgelopen december opnieuw geaccentueerd in lokale verkiezingen. Zuiver binnenlandse factoren spelen daarbij een rol, maar ook de afkeer bij de meerderheid van de bevolking van avonturisme jegens China - wat nog iets anders is dan de wens tot snelle eenwording met het moederland.

Met de herrezen KMT en andere gematigde partijen heeft Peking gesprekspartners in Taiwan, die China vriendelijker zijn gezind en daardoor betrouwbaarder zijn dan Chen. Leiders van de KMT en andere partijen werden vorig jaar op het hoogste niveau ontvangen in Peking, nota bene een maand nadat China zijn 'anti-afscheidingswet' had aangenomen.

Daarnaast zijn er de Taiwanese ondernemers die handel drijven met China en voor miljarden hebben geïnvesteerd in fabrieken op het vasteland, en die daarmee in economische zin al lang het voortouw hebben genomen tot wederzijdse toenadering. De regering in Peking beschouwt ook hen als cruciale bondgenoten - niet voor niets waarschuwde president Chen recentelijk nog voor te grote Taiwanese afhankelijkheid van van China.

Daarom maakt China zich wel druk over de jongste Taiwanese provocatie, maar richt het zijn pijlen op de persoon van de 'verraderlijke', 'onbetrouwbare' , 'onverantwoordelijke' probleemschopper Chen, om maar enkele kwalificaties te noemen. Dat schelden is niet verheffend, maar doet Taiwan niet echt pijn - al zullen de panda's met hun mooie namen de overtocht over de Straat van Taiwan waarschijnlijk niet snel maken.