VS tegen opzet Mensenrechtenraad

De Verenigde Staten hebben gisteren het voorstel voor een nieuw op te richten VN-Mensenrechtenraad afgewezen. De raad moet in de plaats komen van de huidige Mensenrechtencommissie, die toeziet op de naleving van de mensenrechten. Met de afwijzing dreigt een patstelling te ontstaan over de oprichting van de raad.

De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, John Bolton, zei dat het voorstel 'veel gebreken' vertoont. Hij wil de onderhandelingen heropenen. Hij bepleit meer criteria om de ergste mensenrechtenschenders uit de raad te houden.

Het voorstel dat er nu ligt is gepresenteerd door Jan Eliasson, voorzitter van de Algemene Vergadering. Eliasson en secretaris-generaal Annan zien niets in nieuwe onderhandelingen. Ze erkennen dat het voorstel een compromis is, maar vrezen dat nieuwe onderhandelingen resulteren in een patstelling.

'Het is geen oude wijn in nieuwe zakken', zei Annan gisteren. 'Het zal de mensenrechtenorganisatie van VN verbeteren.' Annan hoopt dat het voorstel deze week in de Algemene Vergadering in stemming komt en dat de VS zich er alsnog achter scharen.

Maar enkele anonieme topdiplomaten verwachten nieuwe onderhandelingen. Hoewel de VS maar één zetel in de Algemene Vergadering hebben, is het niet waarschijnlijk dat het voorstel in stemming komt zonder steun van de grootste betaler aan de VN.

De Mensenrechtencommissie is de laatste jaren sterk bekritiseerd. Ze bestaat uit 53 landen, die door hun eigen regio zijn gekozen. Door deze constructie kunnen mensenrechtenschenders als Soedan, Libië en Cuba deel uitmaken van de commissie. Daarom wilden de VS een permanent lichaam met dertig leden, die gekozen worden op grond van hun betrokkenheid bij mensenrechten.

Het voorstel van Eliasson vervangt de 53 leden tellende commissie door een raad met 47 leden. Deze worden gekozen door een meerderheid in de Algemene Vergadering. Annan en de VS wilden aanvankelijk dat hiervoor een tweederde meerderheid nodig zou zijn, om mensenrechtenschenders buiten de raad te houden. Maar ze moesten inbinden na sterke oppositie van ontwikkelingslanden.

Op een VN-top in september gingen de wereldleiders ermee akkoord de commissie te vervangen, maar ze lieten de details over de nieuwe raad over aan de sterk verdeelde Algemene Vergadering.