'Spruitjeslucht in discussie over opvang'

Een moeder zorgt zélf voor haar kind, is de mening van Nederlandse moeders. 'Het oubollige idee dat kinderen alleen maar goed af zijn thuis, daarin is Nederland vrij uniek.'

D66-fractievoorzitter Lousewies van der Laan heeft een crècheplaats en een au pair. Foto Roger Cremers Nederland, Den Haag, 24-02-2006 Lousewies Van der Laan (Fractievoorzitter van D'66) met haar zoontje Helix . het Zoontje moest onherkenbaar in beeld worden gebracht. PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Cremers, Roger

Werkende moeder Sasha zegt op de site oudersonline.nl: 'Ik erger me vooral wezenloos aan al die thuisblijvende moeders die voortdurend beweren dat zij betere moeders zijn en de moeders die een betaalde baan hebben een schuldgevoel aanpraten.' Temet had gedacht dat ze het vreselijk zou vinden haar kind naar de crèche te brengen, maar het tegendeel bleek waar, schrijft ze op dezelfde site. 'Ik blijk een Ontaarde Moeder.'

In Nederland is kinderopvang altijd gerelateerd aan schuldgevoel. Een moeder zorgt zélf voor haar kind, is de mening van vrouwen in Nederland, zo bleek gisteren uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Een moeder die wil werken, is een ontaarde moeder. Dat is een typisch Nederlandse typering.

Hoogleraar kinderopvang van de Universiteit van Amsterdam, Louis Tavecchio noemt het 'de spruitjeslucht die opstijgt, ook weer uit dit rapport. Het tuttige, oubollige idee dat kinderen alleen maar goed af zouden zijn bij de moeder thuis. Daarmee neemt Nederland een vrij unieke positie in in de westerse samenleving.' Patricia schrijft op babybox.nl: 'Wil je blijven werken en carrière maken, neem dan geen kinderen. Een kind heeft zijn moeder altijd hard nodig. Het lijkt me als moeder niet echt leuk als (...) je kind de kinderopvangster mama gaat noemen.'

Vrouwen wéten weinig van kinderopvang, daar komen dat soort ideeën vandaan, zegt Erna Hooghiemstra, directeur van de Nederlandse Gezinsraad die de betrokken ministeries adviseert over gezinsbeleid. 'Nederlandse moeders denken vaak dat kinderopvang onpersoonlijk is, en dat vrouwen die kiezen voor een crèche, meer waarde aan werk hechten dan aan hun gezin. Daar willen ze niet mee geassocieerd worden.' En vergeet ook de mannen niet, zegt Hooghiemstra. Veel vaders hebben er belang bij dat hun vrouw voor de kinderen zorgt. 'Dat is voor hen heel flexibel. Zij houden het in stand. In Nederland is alle kinderopvang gebouwd rondom het idee dat mannen werken en vrouwen zorgen.'

Het negatieve imago van kinderopvang in Nederland wordt volgens Hooghiemstra veroorzaakt doordat kinderopvang in ons land is ontstaan als arbeidsmarktinstrument, om vrouwen aan het werk te krijgen. In Nederland wordt nooit gesproken over de goede kanten van de kinderopvang, zegt Hooghiemstra. Opvallend is dat de peuterspeelzaal in Nederland, die wél het imago heeft van 'goed en leuk voor kinderen', heel populair is in ons land', zegt Hooghiemstra.

In de Scandinavische landen is het anders. Daar is kinderopvang onderdeel van pedagogisch beleid. 'Ik dróóm van dat niveau van kinderopvang', zegt hoogleraar Tavecchio, 'maar vooral van de positie die kinderopvang in die samenleving inneemt. De groepsleiders daar zijn vrijwel zonder uitzondering hoog geschoold. Kinderen vinden het verschrikkelijk leuk daar te zijn en hen wordt een volwaardige opvoedingsomgeving geboden.' Uit Scandinavië komt ook veel onderzoek, zegt Hooghiemstra, dat zegt dat de crèche goed is voor de ontwikkeling van kinderen, voor hun sociale vaardigheden en taalontwikkeling. 'Zeker voor kinderen die dat van huis uit veel minder meekrijgen zoals kinderen van ouders van allochtone afkomst.'

De opvattingen over kinderopvang veranderen vanzelf al, zegt het SCP. 'Vrouwen die hun eerste kind na na 2000 kregen, denken al veel minder vaak dat ze er altijd voor het kind moeten zijn dan vrouwen die hun eerste voor 1990 kregen', aldus SCP-onderzoekster Wil Portegijs. 'Misschien dat de volgende generatie al veel vaker een keuze zonder schuldgevoel kan maken om al dan niet aan het werk te gaan als er kinderen komen', hoopt Tavecchio.

Karin geeft alvast een voorzet, op babybox.nl: 'Werkende moeders hebben volgens mij gelukkiger kinderen. Ze zijn verdraagzamer, zelfstandiger en socialer (...). Als je kunt kiezen (...) zou ik zeggen: Moeders, aan de slag!'