Met peuter en puber op de kameel

Kamperen tussen de olifanten, op expeditie in de jungle, of op kamelentocht. Er komen steeds meer actieve en avontuurlijke vakanties voor gezinnen met jonge en oudere kinderen.

Zijn er luiers in Lesotho? En in China? Het is een vraag die steeds meer mensen zich stellen, want steeds meer ouders gaan met hun kinderen ver op reis. Het is een snelgroeiende niche in de markt van avontuurlijke en exotische reisbestemmingen. Met het toenemend aantal reislustige gezinnen neemt ook de behoefte aan informatie toe. Vandaar dat het Handboek reizen met kinderen van Yvonne Verboeket al snel een tweede druk beleefde. Op zoek naar een antwoord op de luiervraag verwijst het handboek naar het servicenummer van Pampers (0800-7267377). En inderdaad, binnen een paar minuten weet ik dat ik in Lesotho kan kiezen tussen Pampers, Huggies en Kimbies. Ook zijn er vier merken babyvoeding en zes verschillende merken babymelk te krijgen. In China ligt het moeilijker. Er zijn Huggies en Pampers (en het obscure merk SK-II), maar de verkrijgbaarheid is beperkt. Het Pampers-informatieteam blijkt overigens deze informatie ook weer elders te halen, namelijk van de Britse website www.babyworld.co.uk. Daar staan onder 'holiday essentials' van bijna honderd landen, van Albanië tot Jemen, of en welke luiers, babydoekjes, -voeding en -melk er te krijgen zijn.

Maar niet iedereen wil dat zelf allemaal gaan uitzoeken. Voor een aantal bestemmingen heeft Colinda Overbeek dat al gedaan. Bij de voorbereidingen van haar eigen reizen merkte ze dat veel reisbureaus niets weten over babyvoeding, luiers of waar je zonder gevaar voor malaria met kleine kinderen naar toe kan. Ze besloot haar kennis te gebruiken voor een gespecialiseerde reisorganisatie: Expeditie Kroost & Co, voor 'verre en bijzondere reizen voor gezinnen met jonge kinderen'. Het jonge bedrijfje heeft nu zes bestemmingen in het pakket. 'Dat aantal is beperkt, maar we weten er wel alles van', vertelt Overbeek. 'We zullen het aantal bestemmingen wel uitbreiden. Dan gaan we er eerst met onze eigen kinderen rondreizen, zodat we weten wat we kunnen verwachten. Er moet geen malaria heersen. Het moet redelijk veilig zijn met een relatief goede gezondheidszorg: je neemt immers je kostbaarste bezit mee.'

Expeditie Kroost & Co neemt een bijzondere positie in omdat het zich met individuele reizen richt op gezinnen die nog in de luiers zitten. De grote reisorganisaties richten zich vooral op de gezinnen met wat oudere kinderen. Organisaties als Djoser, Baobab, SNP en Sawadee, die gespecialiseerd zijn in de wat meer exotische bestemmingen, merkten een paar jaar terug dat er steeds vaker ook gezinnen met kinderen meegingen op hun groepsreizen naar Azië, Afrika en Zuid-Amerika. Dat bleek de aankondiging van een nieuwe, snelgroeiende markt. Nu heeft Djoser Junior een uitgebreid aanbod voor reislustige gezinnen met kinderen van '4 tot 14'. Baobab bedient de nieuwe doelgroep met de speciale Pleisterplaatsreizen, SNP met het Travelkidsprogramma en Sawadee met 'Familieavontuur'. Het blijven verre en avontuurlijke reizen, maar wel met een programma dat is aangepast aan meereizende kinderen: minder langdurige verplaatsingen, soms wat meer comfort, en vaker een zwembad bij het hotel.

Zo kun je op kanotocht over de Canadese meren, walvissen bekijken in Zuid-Afrika, op bezoek gaan bij bergstammen in Laos, op safari in een wildpark in Kenia, naar een voormalige koningsstad in Sri Lanka, of op kamelentocht en overnachten bij bedoeïenen in de Jordaanse woestijn. Waarmee slechts een klein deel van het aanbod is genoemd.

Voor Baobab is dit segment goed voor 10 tot 15 procent van de omzet, zegt Gijs de Graaff van Baobab. 'En het groeit.' Het zijn vooral de mensen die vroeger zelf veel gereisd hebben en nu opgroeiende kinderen hebben, aldus De Graaff. 'Zij willen nog steeds die mooie, exotische reizen maken, maar dan wel zo dat een aantal dingen al georganiseerd is.' Volgens De Graaff is het zeker niet alleen iets voor de veelverdieners: 'Een traditionele gezinsvakantie in Europa, bijvoorbeeld drie weken naar een camping in Italië, kost ook veel geld.'

Van de vijftien bestemmingen van Sawadees gezinsprogramma Familieavontuur is een aantal voor families met kinderen vanaf twaalf jaar. 'De echte pubers', zegt Saskia Griep, manager touroperating bij Sawadee. 'Dat heeft ook te maken met zwaarte van de reis. Zo zijn in Vietnam en Laos de reisafstanden wat langer en in Suriname gaan ze echt op expeditie: met een korjaal de jungle in en slapen in hangmatten.'

Bij Djoser is Thailand de populairste bestemming en Kenia de spannendste, volgens Sander van Opstal. 'Kenia met kinderen is echt wat anders dan naar een camping in Frankrijk. Je moet je veel beter voorbereiden, je moet alle vaccinaties op orde hebben of er ten minste over nagedacht hebben. Het is toch een hele onderneming.' Tegelijkertijd heeft het reizen met kinderen ook veel voordelen, vertelt hij. 'Als je gewoon reist, blijf je echt de 'toerist'. Op het moment dat je met je kinderen bent, heb je iets dat je deelt. Want ook de mensen daar hebben kinderen. De kinderen spelen met elkaar en proberen met elkaar te praten. Dat is het leukste van op pad gaan met de koters. Culturele barrières vallen voor een groot deel weg. Er gaan deuren open die anders dicht zouden blijven.'

De veelgehoorde motivatie om toch maar weer naar een camping in Frankrijk te gaan - 'als de kinderen het naar de zin hebben, hebben wij het ook naar de zin' - gaat ook op voor een Egyptereis of een wildsafari in Kenia. 'Je hebt veel aan elkaar', zegt Griep. 'Voor ouders is het heel makkelijk. Na twee dagen vormen de kinderen een groepje en zitten de ouders bij elkaar.'

Dat was ook de ervaring van Kees van Teeffelen tijdens een groepsreis naar Kenia. 'Het was even afwachten, want je reist met gezinnen die je niet kent. Het is me heel goed bevallen. Iedereen had vriendjes, het was één grote familie. De kinderen kregen 's ochtends te horen van de begeleider wat het programma was. Wij hadden het rustig en konden er op die manier meer van genieten. Normaal is zo'n reis in zo'n land wel hectisch. In dit geval helemaal niet.'

Niet iedereen kiest er echter voor om georganiseerd op pad te gaan. Hans van Oort, Femie Willems en hun dochters Jopie (17) en Selma (13) trekken liever hun eigen plan. 'Omdat we ons eigen tempo kunnen volgen, de route zelf kunnen bepalen en zo nodig onderweg de plannen kunnen bijstellen.' Afgelopen Kerst trokken ze nog met een gids, tenten en een ezel voor de bagage door Zuid-Marokko, in een gebied tegen de Sahara aan. Allemaal zelf geregeld via internet.

Het was de tweede keer dat ze zo'n tocht maakten in Marokko. Toen hun kinderen vijf en acht jaar waren, gingen ze naar Guinée-Bissau. Later volgde Sri Lanka en anderhalf jaar geleden trokken ze met z'n vieren een paar weken door Guatemala, Mexico en Belize. Hans van Oort: 'We kopen een ticket, weten hooguit wat het eerste hotel is en ter plekke proeven we de sfeer en zien we wat we gaan doen. Met de tent naar Frankrijk is ook leuk, maar je ziet hier toch andere dingen. Je maakt andere dingen mee en het is ook gewoon het avontuur dat trekt.' Natuurlijk kost het wel wat om vier vliegtickets naar een verre bestemming te kopen, maar daar tegenover staat dat de kosten voor levensonderhoud buiten Europa veel lager zijn. Van Oort: 'Voor het geld hoef je het absoluut niet te laten. Ik kan het iedereen aanraden.'