EU zwakt eerdere 'spijt' over cartoons af

De Europese Unie heeft de spijtbetuiging aan de moslimwereld over de Deense cartoons afgezwakt. In een verklaring die de ministers van Buitenlandse Zaken van de Unie gisteren in Brussel aannamen staat dat de EU het 'betreurt' dat de eerst in een Deense krant verschenen spotprenten over de profeet Mohammed in islamitische kring als 'beledigend zijn opgevat'.

Dit is een nuanceverschil ten opzichte van de eerdere verklaring van EU-buitenlandcoördinator Javier Solana waarin rechtstreeks werd gesproken over beledigende spotprenten. Ook is het een aanpassing van de concept-tekst die gisteren op tafel lag. Daarin stond dat de EU het betreurt dat de tekeningen 'beledigingen en misnoegen hadden teweeggebracht'.

Het was gisteren vooral de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot die bezwaar aantekende tegen directe excuses. Daarmee volgde hij de Tweede Kamer, die vorige week onderstreepte dat vrijheid van meningsuiting voorop dient te staan. Verklaringen waarin spijt wordt uitgesproken voor het verschijnen van de cartoons worden gezien als een aantasting van dat principe.

In zijn verzet tegen een al te verontschuldigende verklaring werd Bot gisteren bijgevallen door Tsjechië. Andere landen hadden aanvankelijk minder moeite met de tekst. Eind vorige maand, direct na de escalatie van de cartoonrel was er vooral uit Groot-Brittannië en Spanje kritiek op media die de spotprenten hadden gepubliceerd. De vrijheid van meningsuiting werd weliswaar niet betwist, maar tevens moest rekening worden gehouden met religieuze gevoelens van anderen.

Dat was ook de strekking van de verklaring die de Verenigde Naties, de Europese Unie en de Islamitische Conferentie Organisatie op 7 februari uitgaven. Voor de EU tekende buitenlandcoördinator Solana voor de tekst. Minister Bot heeft gisteren tegenover hem zijn ongenoegen uitgesproken over de gang van zaken rond die verklaring. De lidstaten van de Unie hadden er volgens hem meer bij moeten worden betrokken.

De Deense minister van Buitenlandse Zaken, Per Stig Møller, sprak gisteren de hoop uit dat er met de nieuwe verklaring van de EU een streep onder de kwestie kan worden gezet.