De burgemeester wordt al gekozen

Het hoofdartikel in Opinie & Debat van 25 februari `Het is tijd om de burgemeester te kiezen`, mondt uit in de conclusie, dat de burgemeester voorlopig door de gemeenteraad zou moeten worden gekozen. Er hoeft dan niet veel te veranderen, want sinds enkele jaren is geldend recht dat de gemeenteraad een openbare aanbeveling uitbrengt over de door de raad gekozen burgemeester. De kroonbenoeming volgt daarop als een formele bevestiging van de raadskeuze.

De huidige regeling lijkt mij het beste van twee werelden: de gemeenteraad als rechtstreeks gekozen orgaan van de gemeente maakt de keuze en de kroonbenoeming accentueert, dat de burgemeester tussen de partijen staat en in moeilijke situaties op het gebied van de openbare orde een eigen verantwoordelijkheid heeft. Uit ervaring weet ik, dat in zeer veel gemeenten een dergelijke positie van de burgemeester gewaardeerd wordt.

De rechtstreeks gekozen burgemeester betekent een geweldige aantasting van de positie van de wethouders en een reële kans op `twee kapiteins op een schip`, zoals het hoofdartikel het terecht omschrijft. Mijn meest principiële bezwaar is dat het fundamenteel in strijd is met de eeuwenoude Nederlandse bestuurstraditie van collegiaal bestuur. Een van de heel plezierige karaktertrekken van ons land is dat wij een diep verankerd wantrouwen hebben in persoonlijke macht. Laten wij dat vooral zo houden! Terecht werd in de Eerste Kamer het doordrijven van dit voorstel geblokkeerd. Aangezien de PvdA allang op het standpunt staat van een door de raad gekozen burgemeester kan een rechtstreeks gekozen burgemeester bij de herziening van de Grondwet in tweede lezing niet de vereiste 2/3 meerderheid halen.

Het zou politiek wel eerlijk zijn als de achterbannen van CDA en VVD hun partijtoppen onder druk zouden zetten om de bescherming van de Nederlandse bestuurstraditie van collegiaal bestuur niet alleen over te laten aan de PvdA, GroenLinks en de SP, zoals in maart vorig jaar in de Eerste Kamer gebeurde.