President van Taiwan wekt woede Peking

China en Taiwan stevenen af op een nieuwe crisis. Peking voelt zich geprovoceerd door Taiwans besluit zijn bureau voor Chinese hereniging te sluiten.

De opheffing van de zogeheten Nationale Herenigingsraad en het loslaten van de officiële richtlijnen voor eenwording met het Chinese vasteland werd vanochtend bekendgemaakt na spoedoverleg van de Taiwanese president Chen Shui-bian met zijn nationale veiligheidsraad.

De stap van president Chen, al eerder verguisd door China, zal ongetwijfeld felle reacties uitlokken van het communistische regime in Peking. Gisteren al waarschuwde de Chinese regering dat 'de verdere escalatie van Taiwanese onafhankelijkheid en separatistische activiteiten, doorgedrukt door Chen Shui-bian, ongetwijfeld een serieuze crisis zal ontlokken tussen beide zijden van de Straat van Taiwan'.

Ook de Verenigde Staten en Taiwanese zakenlieden hebben tot het uiterste gepoogd president Chen van zijn voornemen af te brengen. De VS beschouwen Taiwan als een bondgenoot, maar erkennen met het één-Chinabeleid ook Pekings aanspraken op Taiwan, en zijn daarom absoluut niet gediend van eenzijdige verandering van de status quo. Het Taiwanese bedrijfsleven, dat op grote schaal heeft geïnvesteerd in China, vreest voor economische schade bij oplopende politieke spanningen.

De Nationale Herenigingsraad werd in de jaren negentig opgericht om aan de hand van vastgestelde richtlijnen te onderhandelen over hereniging. Volgens Peking is Taiwan een afvallige provincie die vroeg of laat moet terugkeren in de moederschoot. Na haar nederlaag tegen de communistische troepen van Mao week de nationalistische Kwomintang in 1949 uit naar Taiwan, en nam ze daar het bestuur over onder de fictie dat zij over heel China regeerde.

Chen Shui-bian, die een groot deel van zijn leven vanuit de aanvankelijk verboden democratische oppositie politieke strijd voerde tegen de Kwomintang, vindt dat Taiwan de facto onafhankelijk is. Maar als president, sinds 2000, is hij nooit zo ver gegaan om de onafhankelijkheid ook aan de orde te stellen in een referendum. Met zo'n stap zou hij een militair optreden van China riskeren. Begin vorig jaar nog nam China een anti-afscheidingswet aan, met het vooruitzicht van militaire actie bij Taiwanese onafhankelijkheid.

Het afschaffen van de Herenigingsraad komt niet neer op een onafhankelijkheidsverklaring, maar verbreekt in de ogen van Peking wel de fictie dat Taiwan in de toekomst wil praten.