Het beeld

Wouter Bos versloeg Jozias van Aartsen vrij gemakkelijk in het debat in Buitenhof en Tegenlicht (VPRO) onthulde dat de extreem-rechtse Constant Kusters van de Nederlandse Volks Unie in Osama bin Laden een bondgenoot ziet tegen Sharon en Bush, maar ik zou toch liever iets langer willen stilstaan bij de zestigste verjaardag van Pippi Langkous.

Met de kerst van 1945 lag het eerste boek van Astrid Lindgren over het roodharige rolmodel met sproeten in de Zweedse winkel. Marie Nyreröd, die vorig jaar ook drie documentaires wijdde aan Ingmar Bergman, verzamelde in een verjaardagsdocumentaire alles wat je altijd al had willen weten over Pippi, maar nooit had durven vragen. De AVRO-rubriek Close-up bewerkte de documentaire en voorzag deze van Nederlands commentaar van Harmke Pijpers, die het consequent heeft over Astrud Lindgren, alsof de schrijfster ook bossanova's zong.

Lindgrens dochter Karin was vijf jaar oud in 1941 en ziek. Ze wilde dat haar moeder haar een verhaaltje vertelde. Daarbij verzon het kind dat het onderwerp ene Pippi Langkous moest zijn. Astrid Lindgren ging de uitdaging aan en liet zich inspireren door een roodharig meisje dat bij haar dochter in de klas zat, een zekere Sonja Melin.

In de film wordt die Sonja, nu dus rond de zeventig, opgespoord: eerst op een klassefoto, en dan voor een interview met een Pippi-pop op schoot. Ze heeft nog steeds knalrood haar en zegt: 'Wij roodharigen worden eerder boos. Het is vaak zo dat je eerst iets zegt en dan pas nadenkt. Zo boos ben je dan.'

Toch is Pippi niet in eerste instantie boos, maar brutaal en vrolijk. Sonja Melin denkt ook dat ze als kind vooral indruk maakte door haar onbegrensde nieuwsgierigheid en de gretigheid van haar blik.

Maar is daarmee onthuld wie de echte Pippi was, die in 1945 op papier 'sterke Adolf, de sterkste man van de wereld' versloeg door hem eigenhandig op te tillen? Ben je gek, voor zo'n claim is Marie Nyreröd te slim.

Pippi is dus ook Karin Nyman en haar moeder Astrid Lindgren (1907-2002), de Zweedse Annie M.G. Schmidt. Ze zei niet Ik ben lekker stout, maar wel hoogbejaard op archiefmateriaal vanuit een boomkruin: 'De bijbel zegt nergens dat oude vrouwen niet in bomen mogen klimmen.'

Pippi is ook de nu 46-jarige Inger Nilsson, die wereldberoemd werd door in 1968 de auditie te winnen voor de titelrol in Ole Hellboms televisieserie en film, met vele vervolgen. Ze had geen keuze meer en werd later actrice. Voor ons in Nederland is Pippi ook Paula Majoor, die haar een zeer karakteristieke stem gaf.

En het is een Duitse fotografe, Ulla Lohmann, die Marie Nyreröd ontmoette op het eiland Tabar in de tot Papoea Nieuw Guinea behorende Bismarck Archipel. Van kinds af aan wilde ze Pippi achterna naar Taka-Tukaland. En laat dat nu ook echt bestaan...

In 1904 spoelde de Zweedse zeeman Carl Pettersson aan op Tabar. Hij trouwde er met de dochter van het kannibalenopperhoofd en hulde haar in Zweedse klederdracht, zoals een foto bewijst. Koning Carl kreeg zes kinderen en haalde goud uit een beek. In Zweedse kranten van de jaren dertig werd beweerd dat hij mannen met twee handen kon optillen, net als Pippi's mysterieuze vader.