Computerspel in de strijd tegen dictatuur

In het Amerikaanse computerspel A force more powerful moeten wrede dictators en militaire junta's met vreedzame middelen omver worden geworpen. Een veteraan van de revolutie tegen Slobodan Milosevic in Servië werkte mee aan de ontwikkeling .

Corruptie is diefstal. De burgemeester van Grbac, een stad in Slovopaknia, neemt steekpenningen aan en laat critici van zijn beleid zonder pardon arresteren. U bent inwoner van Grbac en leidt de politieke beweging die de burgemeester ten val wil brengen. U mag geen wapens gebruiken. U belandt in de cel? Game over.

Slovopaknia, Grbac en de omkoopbare burgervader zijn fictieve elementen in het strategische computerspel A Force More Powerful. Het spel is sinds vandaag op een speciale website te koop. Het werd gefinancierd door de Amerikaanse charitatieve organisatie International Center on Nonviolent Conflict (ICNC), die geweldloze strategieën onderzoekt en ontwikkelt ten behoeve van de democratie.

De laserguns en kalasjnikovs uit het gemiddelde Shoot 'm up-computerspel maken geen deel uit van de spelinventaris van A Force More Powerful. Religieuze vrouwonvriendelijke fanatici, militaire junta's en buurlanden met expansiedrift moeten worden gestopt met behulp van stakingen, muziekconcerten en burgerlijke ongehoorzaamheid.

De honderden tactieken, kwaliteiten en eigenschappen die de karakters in het spel kunnen gebruiken om de democratie te redden zijn mede ontwikkeld door Ivan Marovic. Hij is een van de voormalige leiders van de Servische verzetsorganisatie Otpor, de studentenbeweging die een belangrijke rol speelde bij de val van dictator Slobodan Milosevic in 2000. Ook was Marovic actief betrokken bij de Oranje Revolutie in Oekraïne in 2004.

Marovic is ervan overtuigd dat mensenrechten- en politieke activisten, voor wie het spel met name is bedoeld, veel kunnen leren van A Force More Powerful. 'Met dit spel kunnen activisten de gevolgen testen van een bepaalde actie. Als je bijvoorbeeld een demonstratie op touw zet met een groep activisten die geen training hebben gehad in geweldloos verzet, en de coördinator van de actie geen goede crisismanager is, gaan de activisten in het spel ruiten ingooien. De speler leert op die manier dat een actiegroep met beleid moet worden samengesteld.'

Het ICNC noemt A Force More Powerful 'een krachtig nieuw instrument op het gebied van geweldloos verzet'. De oprichter van het centrum, Peter Ackerman, schreef eerder een gelijknamig boek en maakte samen met filmproducent Steve York een televisieserie met dezelfde titel. Ook produceerde het duo de door oppositiebewegingen veel vertoonde Bringing down a dictator. De film toont de tactieken die in Servië zijn gebruikt om president Slobodan Milosevic ten val te brengen.

'Deze films waren helemaal niet bedoeld als trainingsmateriaal, maar we ontdekten dat ze daarvoor wel werden gebruikt. We wilden toen een instrument ontwikkelen dat nóg doeltreffender was. De beste manier om iets te leren is het te doen - een computerspel betrekt mensen bij een werkelijk conflict of probleem', stelt York.

Spelers van A Force More Powerful kunnen zelf nieuwe scenario's uitwerken, bijvoorbeeld op basis van de politieke situatie in hun eigen land. 'Dat wordt interessant, veel leuker dan de fictieve conflicten die bij het spel zijn bijgeleverd', zegt Marovic, die zelf de ontwikkeling van 'Servië' op zich neemt. 'Ik ga aan de slag met twee varianten, een over de revolutie tegen Milosevic en een over de huidige politieke situatie in Servië.'

Het ICNC neemt naar eigen zeggen geen financiële hulp aan van enige overheidsinstantie. Het spel, dat geheel is betaald door de oprichters van het centrum, zal vooral via internet worden gepromoot. Politieke bewegingen worden niet actief door het ICNC benaderd.

Het spel biedt wel ruime mogelijkheid aan spelers om met elkaar in contact te komen. Op de website komt een forum, waar spelers updates, nieuwe scenario's en speltactieken met elkaar kunnen uitwisselen. Ook mogen politieke activisten die geen twintig dollar voor het spel kunnen betalen en organisaties die grote aantallen cd's willen bestellen contact opnemen met het ICNC, om korting te bedingen.

Mensenrechtenorganisatie Freedom House is enthousiast. De met Amerikaans ontwikkelingsgeld gesubsidieerde stichting, die in een groot aantal Afrikaanse, Oost-Europese en Centraal-Aziatische landen actief is bij het bevorderen van de democratie, zegt het spel zeker te zullen gaan gebruiken in organisatorische trainingen met activisten.

Informatie over 'A force more powerful' : www.aforcemorepowerful.org