Ciocarlia weet van geen ophouden

Met een nieuwe cd op zak begon het Roemeense zigeunerorkest Fanfare Ciocarlia in Gent aan een tournee door de Benelux. Het concert won het met gemak van de nieuwe plaat.

Wanneer de genereuze toegift eindigt, het applaus wegsterft en de bijna negenhonderd bezoekers zich bezweet van het dansen naar de bar bewegen, blijken de koperblazers van Fanfare Ciocarlia hen in de foyer op te wachten voor het echte Roma-feestje: een wilde en bijna apocalyptische danservaring van nog eens drie kwartier.

De dansenden mengen zich onder de muzikanten, het is onmogelijk stil te blijven staan. Ze doen denken aan het onverwoestbare bruiloftsorkest uit de film Underground van Emir Kusturica: terwijl alle feestgangers langzaam instorten zet de trompettist nog een solootje in.

En ook de mannen van Fanfare Ciocarlia ('het lied van de leeuwerik') zijn dan nog steeds niet aan het eind van hun Latijn. Roma-muzikanten zijn gewend om dag en nacht - in het geval van een Roemeense bruiloft - of dagen achtereen op een zigeunerbruiloft het zuurstof uit de longen te persen. Met het foyeroptreden wilde de band laten zien dat er aan hun muziek geen einde komt, vertellen ze later.

Even daarvoor, op het podium, wisselde het twaalfkoppige Ciocarlia (tuba's, trompetten, saxofoons, klarinetten en percussie) razendsnelle en aanstekelijke dansnummers als Ailili af met traditionele 'tzigani', zigeunerliederen zoals het deinende en mijmerend gezongen Lume lume over de vergankelijkheid van het leven, of Balada Lui Ioan, doorleefd gezongen door de nestor van de groep, Ioan Ivancea.

Vlak voor de eeuwwisseling, net in de periode dat de films van Kusturica en de bijbehorende soundtracks van Goran Bregovic de zigeunermuziek uit de Balkan een grote impuls gaven, begon het succesverhaal van Ciocarlia. Vergeten in het modderige Roma-dorp Zece Prajini op de Roemeens-Moldavische grens, werden ze ontdekt door de Duitser Henry Ernst. Sindsdien gingen ze op tournee door Europa, Amerika en Japan, droegen ze bij aan de soundtrack van de Duits-Turkse film Gegen die Wand en werden twee van hun nummers - Ailili en het rommelige prachtnummer Godzila - geremixt door de Duitse Balkan-dj Shantel. Nu zijn ze genomineerd voor een BBC 3 World Music Award.

Dat alles heeft de band goed heeft gedaan. De afgedragen kleding van weleer heeft plaats gemaakt voor gestreken grijze bandplooibroeken, hippe brilmontuurtjes staan op neuzen waar een bril eerder totaal ontbrak. Ook hun instrumenten zijn vernieuwd en glimmen. In hun dorp Zece Prajini wordt met het verdiende geld het - naar eigen zeggen - eerste Roma-kerkje ooit gebouwd.

Door al het reizen heeft het vier jaar geduurd voordat er een nieuwe cd uitkwam. Gili Garabdi (2005) is de opvolger van Iag Bari, in 2001 een directe wereldmuziekklassieker: vernieuwend, goed opgebouwd, vol ritmewisselingen en dynamiek. Ernst: 'De eerste plaat was erg traditioneel, Iag Bari was echt een conceptueel album. Daarna lag alles open: we wisten niet welke kant op te gaan.' Gili Garabdi kon zijn voorganger niet evenaren en werd een vrolijk ratjetoe van traditionele nummers en Balkanbewerkingen van Duke Ellington en een James Bond-tune.

Maar live is de virtuositeit van Fanfare Ciocarlia nog steeds niet bij te benen. De band speelt 33 concerten in de komende 35 dagen, ook in ons land. Tussen Eindhoven en Amsterdam doen ze ook nog even Moskou aan.

Fanfare Ciocarlia met voorprogramma van Les Gitans de Perpignan. Te zien: 3/3 Concertzaal Tilburg; 5/3 De Effenaar Eindhoven; 8/3 Muziekgebouw a/h IJ Amsterdam; 9/3 Paard van Troje Den Haag; 10/3 De Oosterpoort Groningen; 11/3 MC Enschede; 12/3 Patronaat Haarlem; 13/3 Theater aan het Vrijthof Maastricht. Cd: Gili Garabdi, Ancient Secrets of Gypsy Brass, Asphalt Tango Records 2005.