Oscar Wilde (Rupert Everett, rechts) en zijn minnaar Lord Alfred Douglas (Colin Morgan).

‘Oscar Wilde is onze Christus’

Rupert Everett De Britse acteur glorieert als schrijver Oscar Wilde in de door hem geregisseerde biopic ‘The Happy Prince’. „Ik dacht: fuck this. Dan moet ik de film maar zelf maken.”

In de jaren negentig speelde de Britse acteur Rupert Everett (59) nog in grote filmhits zoals My Best Friend’s Wedding met Julia Roberts. Maar hij raakte zijn notering op de A-lijst in de loop der jaren kwijt. Everett, tijdens het filmfestival van Berlijn: „Ik had harder moeten werken, vasthoudender moeten zijn. Maar als je jong bent denk je dat alles altijd eeuwig doorgaat.”

Everett heeft zich nu eigenhandig terug in de spotlights geknokt met zijn door hemzelf geschreven, geregisseerde én gespeelde biopic The Happy Prince. In de film speelt hij schrijver Oscar Wilde tijdens de laatste, donkere fase van zijn leven. Nadat hij zijn beruchte straf van twee jaar dwangarbeid vanwege homoseksualiteit erop heeft zitten, houdt Wilde zich in Parijs onledig met drank, drugs en jongensprostitués. Hij dwaalt van logement naar kroeg en is nauwelijks in staat om nog een pen op te pakken. („Ik schreef toen ik nog niets van het leven wist. Nu ik het leven ken valt er niets meer te schrijven.”)

De weg naar The Happy Prince was lang. Everett schreef het scenario voor de film al in 2007. Het script belandde op het bureau van Scott Rudin; een van de machtigste en meest succesvolle producenten in Amerika. „Rudin belde me een dag nadat hij het script had ontvangen op en verklaarde dat dit een van de beste scenario’s was die hij ooit had gelezen”, vertelt Everett.

Grinnikend: „Achteraf gezien was dat de meest gelukkige dag in het hele proces van het maken van de film. Rudin zou de film gaan produceren. Ik was al voor de spiegel mijn dankwoord aan het oefenen voor de Oscars. Daarna ging het eigenlijk alleen nog maar bergafwaarts. De volgende dag belde Rudin me terug met de mededeling dat hij niet wilde dat ik zelf Oscar Wilde zou spelen, want hij vond me niet bepaald een goede acteur. Hij wilde Philip Seymour Hoffman. Ik heb dat toen geweigerd. Achteraf gezien was dat de stomste fout die ik kon maken. Ik had daar natuurlijk meteen mee in moeten stemmen.

„Rudin haakte niet meteen af. Hij kwam nog met een lijst van regisseurs die de film volgens hem zouden kunnen maken. Maar om een scenario bij een gerenommeerde regisseur te krijgen in Hollywood, langs de kanalen van managers en agenten, is ongelooflijk gecompliceerd. Ik ben daar zo’n drie jaar mee bezig geweest en kreeg uiteindelijk ‘nee’ te horen van acht, negen regisseurs.”

Herinneringen op een sterfbed

Lees hier de recensie van ‘The Happy Prince’

Everett was gedwongen het heft in eigen hand te nemen. „Uiteindelijk dacht ik: fuck this. Dan moet ik de film maar zelf maken. Een scenario dat niet verfilmd is, is dood. Dat bestaat helemaal niet. Maar ik besefte helemaal niet waar ik aan was begonnen. De eerste jaren kon ik geen enkele financier vinden die enige interesse toonde. Uiteindelijk ben ik daarom Wilde gaan spelen in een toneelstuk in Londen. Ik dacht: als mensen zien dat ik hem echt kan spelen, ontstaat er misschien wél belangstelling. Dat bleek inderdaad een keerpunt te zijn.”

Everett richt zich op de tragische neergang van Wilde en niet op zijn gloriejaren als de meest besproken schrijver van zijn tijd. „Ik ben gek op films die zich afspelen rond een sterfbed. Ik wilde een film maken die gaat over de dood en over herinnering. Ik wilde het hele verhaal vertellen vanuit het perspectief van een stervende man die wordt overspoeld door herinneringen, terwijl ondertussen zijn brein het begeeft.”

Als een man van in de vijftig creëerde Everett voor zichzelf zo een schaarse hoofdrol. „Als vijftiger breekt een moeilijke periode aan voor een acteur. Je bent niet jong meer, maar je bent ook nog niet oud. Je valt overal tussenin. Dat maakt het lastig om werk te vinden. Ik dreigde zo ver op de achtergrond te raken dat ik helemaal uit beeld zou verdwijnen. Zo werd het echt een zaak van leven en dood voor mij om de film te kunnen maken.”

Egocentrische ster

Maar waarom Oscar Wilde? „Ik denk dat het verhaal van Wilde nog steeds ongelooflijk belangrijk is, omdat zich nog steeds heel vergelijkbare verhalen afspelen in landen als Rusland en Oeganda. Laten we ook niet vergeten hoe kort geleden het eigenlijk is dat vervolging van homoseksuelen ook bij ons in de westerse wereld nog voorkwam. Oscar Wilde is voor mij een soort Christusfiguur voor homo’s en lesbiennes.”

Een Christusfiguur, maar geen personage dat Everett in de film overmatig idealiseert. „Wilde was een genie, met een ongelooflijk poëtische geest en veel mededogen met mensen. Maar tegelijkertijd was hij een snob en een typische ster, die ervan uitging dat de hele wereld om hem draaide. Wilde had een sterke hang naar zelfdestructie. Iedereen heeft tot op zekere hoogte wel die drang om zich in de afgrond te willen storten, om alles kapot te maken. De meesten van ons geven daar niet aan toe. Wilde onderkende die drang bij zichzelf, maar hij kon zich er toch niet van bevrijden.”

    • Peter de Bruijn