Een laatste opflakkering van het Verlichtingsdenken

De kunstredacteur van Jyllands-Posten, Flemming Rose, heeft zijn besluit om cartoons over de profeet Mohammed te plaatsen, verdedigd met een beroep op de Verlichting (NRC Handelsblad, 20 februari). Hij haalt, met kennelijke instemming, enkele voorbeelden aan van zelfcensuur waar hij het niet mee eens is, zoals een stand-up comedian die wel durft te plassen op de bijbel maar niet op de koran, en de Tate Gallery dat een kunstwerk verwijderde van John Latham die uitbeeldde dat de bijbel, de koran en de talmud werden verscheurd.

Naar mijn mening is het op deze wijze spotten met de heilige boeken van andere mensen niet verlicht maar vulgair, en zeker geen kunst. Het probleem met veel moslims is dat ze alle kritiek op hun geloof beschouwen als een belediging. Rose heeft gelijk als hij dat een totalitaire truc noemt.

Toch denk ik dat de zelfcensuur, als het over de islam gaat, als gevolg van deze internationale cartoonrel zal toenemen en dat dit wel eens een laatste opflakkering van het Verlichtingsdenken in Europa zou kunnen zijn.