De therapeutische werking van Roemeense zigeuners 3

Tussen verveelde call girls wachten we in de lobby van Hotel Intercontinental in zwarte leren stoelen op de primas van het beroemdste zigeunerorkest ter wereld. Daar komt hij binnen, de Indiaanse prins, in een krijtstreep pak en een Italiaanse bankiersjas. Hij heeft een knappe donkere kop, een rij sterke witte tanden en een brede lach. Hij knuffelt mijn reisgezelschap eerst halfdood alvorens mij in de armen te sluiten als een verloren zoon. Een chauffeur, die later op de avond accordeonist blijkt te zijn, en de cimbalist die we al kennen, in zijn prachtige motorjack, vergezellen hem.

Aanvankelijk was de afspraak dat we de eerste dag naar de zigeunergemeenschap zouden afreizen. Om onduidelijke reden was dat onmogelijk. In plaats daarvan zou de primas naar Boekarest komen en ging de cimbalist een feestje voor ons organiseren, met veel muzikanten. Maar nadat we de cimbalist geweigerd hadden 300 euro voor nieuwe schoenen te geven, en de 100 euro voor de problemen waarmee hij te kampen had, en de 80 euro voor een taxi en ook de 160 euro om zijn cimbalo te laten repareren niet overhandigd hadden, werd er niet meer over het feest gerept.

De komst van de primas werd een etmaal uitgesteld. Ik begon me steeds meer een personage in een film van Buñuel te voelen. Van de vijf geplande dagen waren er inmiddels twee voorbij. Maar nu, de avond van de tweede dag, is het dan eindelijk zover.

De primas komt bij ons zitten in de grote zwarte stoelen terwijl de andere twee zigeuners een beetje ongemakkelijk op enkele meters afstand blijven staan. Meteen wordt er uit een pakje Kent sigaretten tevoorschijn getikt. De primas vertelt hoe zij enkele jaren geleden hier aan de deur van Hotel Intercontinental nog geweigerd werden. Maar ook nu houden de portiers en de conciërge ons met priemende ogen in de gaten. De rest van de lobby is bevolkt met langbenige vrouwen en Roemenen met stierenekken.

De primas is innemend. Hij spreekt Frans, lacht veel en toont zijn brede rij tanden, hij rolt met zijn zeer roze tong en maakt voortdurend oogcontact. Een geboren performer. In de verte heeft hij de kop van een knappe, sympathieke Ghadaffi. Hij pakt mij meermalen vast. Het feit dat ik met de twee dames die hij al jaren kent ben gekomen, promoveert me ogenblikkelijk tot vriend, en daarbij, als er van iemand geld verwacht kan worden, ben ik het. Zoveel wordt me snel duidelijk: vrouwen vraag je ten huwelijk en mannen om geld.We verplaatsen ons naar Hanul lui Manuc, een oude herberg in de oude binnenstad. We posteren ons aan een tafel dichtbij de muzikanten en bestellen enkele flessen wijn en water. De chauffeur met ingevallen wangen herhaalt voortdurend waar hij heeft opgetreden, als een mantra: 'Baden, München, Amsterdam, Cote d'Azur, Parijs, Barcelona.' Na enkele malen enthousiast gereageerd te hebben beperk ik me tot het inschenken van zijn glas.De primas vertelt hoe hijJohnny Depp bij de film Theman who cried heeft geleerd zich als een zigeuner te gedragen. Eén: je niet om je haar bekommeren, twee: als je alleen drinkt, één hand op je schouder leggen wat aangeeft dat je niet alleen bent, drie: als je vrouw met die ander danst je mes in de tafel slaan, vier: 'Johnny, je moet nooit aan geld denken, je moet aan je hart denken. Als je het geld hebt, moet je het delen met de armen. Jij doet met het geld wat je wil en niet andersom. De vriendschap beklijft, niet het geld.' Er kan geen misverstand over zijn voor wiens oren dit alles bedoeld was. Ik heb inmiddels ook wijn voor de spelende zigeuners laten brengen. Het is één groot spel en naarmate ik meer drink begint het me beter te bevallen. De primas vervolgt: 'Het water gaat. Het geld is als water: het gaat, het stroomt.'

De lokale muzikanten komen aan onze tafel spelen. De mollige, wat oudere zangeres zit strak ingesnoerd in een zwartleren corselet. De primas draagt de chauffeur op geld in haar uitpuilende boezem te steken. De chauffeur frommelt een biljet van 100.000 lei in haar corselet en wijst daarbij met zijn duim naar de baas. De primas is de koning. Ik vraag hem wat hij van deze muzikanten vindt. Hij trekt zijn wenkbrauwen op en begint duivels te lachen. 'Nou?!' dring ik aan. 'Goed genoeg voor hier', en weer die duivelse grijns. Als we negen flessen wijn verder zijn gebaart de primas me mee te komen. In de lege vestibule wil hij me spreken. Ze zullen morgen voor ons optreden in hun dorp. Hij zegt dat de Belgische manager van de band hem heeft gezegd zelf het bedrag met mij daarvoor overeen te komen. Ik heb al honderd keer verteld of laten vertellen dat ik een artikel over hen kom schrijven, maar dat maakt weinig indruk. We hebben uit Boedapest een grote tas meegesleept met whiskey voor de mannen, bonbons voor de vrouwen en snoepjes voor de kinderen. Het idee was dat we daarmee een optreden zouden kopen, maar ik ben zwak en gelukkig van de muziek en de drank. Ik heb genoeg van het kleinburgelijke gepingel, wat kan mij het schelen, ik wil niet langer de steile Hollander uithangen en bovendien: het is water, inderdaad! Het moet stromen. De primas voegt toe: 'Het geld is niet voor mij, het is voor de armen, voor de wezen.' Sommige leugens zijn dermate buitensporig dat ze je innemen. De prijs is akkoord, 200 euro, maar daar moet tegenover staan: volledige band, een paar uur spelen, voldoende tijd voor interview, uitgebreide rondleiding door het dorp, een grote groepsfoto buiten met muzikanten, vrouwen, kinderen en paarden erbij, de primas met viool te paard. O helemaal! Voor de wc van Hanul lui Manuc schudt de Indiaanse prins me de hand en klakt met zijn tong zodat zijn roze verhemelte oplicht in het schaarse licht.En dat is nog niet alles. Zo zal het zijn: 'De kinderen van het dorp zullen jullie opwachten met vlaggen, voor jullie zingen en jullie handen kussen tot ze erbij neervallen. De paarden geven acte de presence. Jullie krijgen worstjes, kippen, sla, omeletten, witte wijn, rode wijn, cognac. Ik neem jullie mee naar de graven waar de oude muzikanten liggen.' De bevlogen overeenkomst wordt door de primas bezegelt met een handkus. (wordt vervolgd)

jaap@scholten.hu