'Hiphop is globaal concept geworden'

Op het Sonic Acts-festival stelt DJ/rapture een avond samen met breakcore en new urban beats. 'In elk land rappen jongeren tegenwoordig over beats. Maar interessant is hoe zij de boel aanpassen aan hun eigen situatie. '

Op het Sonic Acts-festival verdient de grime ofwel dubstep uit Londen vanavond bijzondere aandacht: op breakbeats en diepe bassen gebaseerde muziek. 'Breakcore gaat over snelheid en agressie, in grime spelen onder meer bassen en precisie een rol. Het gaat me om zulke verschillen die vaak min of meer regionaal bepaald zijn, om de manier waarop urban beats circuleren.' Aldus Jace Clayton, alias DJ/rupture, afkomstig uit Boston en al jaren opererend vanuit Barcelona.

Deze urban beats, die meestal regelrecht van hiphop afstammen zijn een wereldwijd fenomeen. 'Dankzij internet verspreiden de beats zich razendsnel. Tegelijk bloeien er lokale scenes op, ieder met een eigen karakter. Elementen van hiphop, dancehall, drum & bass en dergelijke worden in allerlei nieuwe combinaties gebruikt. Hiphop is een globaal concept geworden: in elk land rappen jongeren over beats. Maar interessant is hoe zij de boel aanpassen aan hun eigen situatie. Dat is een boeiende paradox.'

Die paradox neemt steeds belangwekkender proporties aan. Terwijl rock in alle hoeken van de wereld uit dezelfde, Anglo-Amerikaanse mal lijkt te komen, hebben juist deze urban beats zich stilistisch vertakt volgens regionale lijnen. Het Amerikaanse Zuiden heeft crunk, Brazilië wordt opgeschud door baile funk, het Caribisch gebied laat de billen trillen op reggaeton en in Nederland rapt bijna elke rapper in de moerstaal.

DJ /rupture weet waarom. 'Zingen mensen, dan worden hun accenten afgevlakt. Praten of rappen ze, dan worden die juist versterkt. Dat is een fysieke factor. Bovendien gaat hiphop over de mensen zelf en over hun omgeving - hoe opschepperig het soms ook klinkt. Het is gebaseerd op territorium, in de goede zin van het woord. Er worden verhalen verteld, en dat doe je liefst in de taal die het dichtst bij je staat. In de muziek werkt dat ook door. Keeping it real, dat is vanaf het begin van de hiphop een belangrijk uitgangspunt geweest.'

Dergelijke klanken vinden vooral hun weg over de wereld als mp3's via allerlei weblogs. Ook Clayton is een enthousiast blogger, die op www.negrophonic.com/words zijn mening geeft. 'Via de blogs komen veel mensen in contact met muziek die ze anders nooit zouden horen. De Londense grime, bijvoorbeeld, speelt zich grotendeels in de blogsfeer af. Die grime-muzikanten, doorgaans jonge jongens uit mindere buurten, zijn allemaal uit op platendeals van zes cijfers. Zolang ze die niet krijgen, gooien ze de boel op internet, te geef voor iedereen.'

Op Sonic Acts zijn Vex'd, Jammer, Skepta, No Lay en G-Kid vertegenwoordigers van de grime-scene. De laatste twee treden op met DJ/rupture zelf. DJ/rupture is niet alleen discjockey, hij maakt zelf ook platen. Hij treedt op Sonic Acts bovendien aan met zijn groep Nettle, waarin onder anderen een Marokkaanse violist en een Schotse celliste spelen. 'In Nettle wil ik verbanden leggen tussen Noord-Afrikaanse en Arabische tonaliteiten, de Europese klassieke traditie en deze urban beats. Her en der in de urban hoor je allerlei oppervlakkige verwijzingen naar oosterse muziek, in navolging van hiphop-producer Timbaland. Ik wil die verbanden vanaf de kern opbouwen. Zie het maar als een persoonlijke obsessie.'